Türkiye'yi temsilen kongreye katılan Fırat Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Ahmet Bedri Özer, gerçekleştirdiği sunumla kongrenin dikkat çeken isimleri arasında yer aldı.

KONGREDE BİRÇOK KRİTİK BAŞLIK ELE ALINDI
İki gün süren kongrede 11 oturum kapsamında toplam 115 bilimsel bildiri sunulurken; yapay zek, büyük veri, makine öğrenmesi, derin öğrenme, siber güvenlik ve dijital dönüşümün toplumsal etkileri gibi birçok kritik başlık ele alındı.

PROF. ÖZER YAPAY ZEKANIN SINIRLARINI ANLATTI
Kongrenin davetli konuşmacılarından olan Prof. Dr. Ahmet Bedri Özer, 'Yapay Zeknın Sınırları ve Yapay Zek Ajanları' başlıklı sunumunda yapay zeknın geldiği noktayı bilimsel ve etik yönleriyle değerlendirdi. Özer, yapay zeknın veri temelli analiz süreçlerinde yüksek kapasiteye sahip olduğunu belirtirken, insan aklının deneyim, etik muhakeme ve eleştirel düşünme özellikleriyle her zaman belirleyici konumunu koruyacağını ifade etti.

Sunumunda büyük dil modelleri ile yapay zek ajanları arasındaki farklara da değinen Özer, özellikle veri güvenliği, etik riskler, teknoloji yönetimi ve dijital güvenlik konularında önemli mesajlar verdi.

ÖZER'İN SUNUMU KATILIMCILARDAN TAKDİR TOPLADI
Prof. Dr. Özer'in değerlendirmeleri, kongre katılımcıları tarafından ilgiyle takip edilirken, Fırat Üniversitesi'nin yapay zek ve dijital dönüşüm alanındaki akademik birikimini uluslararası platforma taşıması takdir topladı.

15 yaş altı için sosyal medya yasaklanıyor
Yeni düzenlemeyle birlikte, sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Şirketler, bu yasağın uygulanması için 'yaş doğrulama' dahil gerekli tüm teknik tedbirleri almakla yükümlü kılınacak. 15 yaşını doldurmuş ancak reşit olmamış çocuklar için ise 'ayrıştırılmış hizmet' sunulacak. Bu hizmetlerin detayları ve alınan güvenlik önlemleri, ağ sağlayıcıların internet sitelerinde şeffaf bir şekilde yayınlanacak.

Ebeveynlere tam kontrol yetkisi
Düzenleme, dijital dünyada ebeveyn denetimini yasal zorunluluk haline getiriyor. Sosyal ağ sağlayıcılar; Hesap ayarlarının yönetilmesi, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik işlemlerinin ebeveyn onayına sunulması, kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması gibi özelliklere sahip açık ve anlaşılır ebeveyn kontrol araçlarını sunmak zorunda kalacak.

Kurallara uymayana ağır yaptırım
Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları, hukuka aykırı içerikleri 1 saat içinde kaldırmakla yükümlü olacak. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara yönelik kademeli yaptırımlar uygulanacak; İdari para cezasına rağmen yükümlülüğünü yerine getirmeyen platforma yeni reklam verilmesi yasaklanacak. Reklam yasağına rağmen 3 ay içinde uyum sağlamayan platformların internet trafiği bant genişliği önce yüzde 50, ardından yüzde 90 oranına kadar daraltılabilecek.

Oyun platformları mercek altında
Kanun teklifiyle ilk kez 'oyun sağlayıcı' ve 'oyun platformu' tanımları mevzuata giriyor. Günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, Türkiye'de temsilci belirlemek zorunda olacak. Usulüne uygun derecelendirilmeyen (yaş sınırı belirlenmeyen) oyunlar platformlarda sunulamayacak. Bu kuralı ihlal eden platformlara 1 milyon liradan 30 milyon liraya kadar idari para cezası ve bant daraltma yaptırımı uygulanabilecek.

Aldatıcı reklamlara önlem
Düzenleme sadece çocukları değil, tüm kullanıcıları korumayı hedefliyor. Sosyal ağlar, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla sorumlu olacak. Ayrıca teklifin bir diğer maddesiyle, Darülaceze'ye yapılacak bağış ve yardımların kurumlar vergisi matrahından indirilmesine imkan tanınacak.

Sosyal medya ve oyun platformlarına yönelik bu köklü değişikliklerin, kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girmesi planlanıyor. Bu süreçte Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), yaş kriterleri ve uygulama usullerine ilişkin yönetmelikleri hazırlayacak.

İŞ BİRLİĞİ PROTOKOLÜ İMZALANDI
Fırat Üniversitesi ile İnönü Üniversitesi arasında genel akademik iş birliği protokolü imzalandı. Yeni imzalanan bu protokol, iki üniversitenin araştırmacıları tarafından sahada halihazırda başarıyla sürdürülen ortak çalışmalara güçlü bir resmi zemin kazandırdı. Bu iş birliğinin en somut örneği olarak; Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi'nden Prof. Dr. Canan Aksu Canbay ile İnönü Üniversitesi Batarya Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Serdar Altın öncülüğünde yürütülen ortak TÜBİTAK projesi 3. yılına girdi. Akademisyenlerin uzun süredir tek çatı altında yürüttüğü bu çalışmalarda, sodyum-iyon (Na-Ion) batarya teknolojilerinin geliştirilmesinde kritik eşikler aşıldı.

'ÇALIŞMALAR BÜTÜK ÖLÇÜDE TAMAMLANDI'
Projede bugüne kadar malzeme sentezi, elektrot optimizasyonu ve hücre tasarımı gibi laboratuvar ölçekli çalışmalar büyük ölçüde tamamlandı. Projenin bu son yılında temel hedefin elde edilen bilimsel birikimi prototip aşamasına taşıyarak sanayiye aktarılabilir bir formata dönüştürmek olduğu ifade edildi. İleri test ve optimizasyon çalışmalarının, Türkiye'nin en donanımlı altyapılarından birine sahip olan İnönü Üniversitesi Batarya Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesinde yürütüldüğü bildirildi. Yeni protokolle taçlanan bu köklü akademik ortaklık, stratejik öneme sahip batarya teknolojilerinde ülkede yerli üretim hedeflerine güçlü bir bilimsel ivme kazandırmayı amaçlıyor.

'PROJE, YERLİ ÜRETİMİ DESTEKLEMEKTEDİR'
Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, 'Yapılan TUBİTAK projeleri teknolojik gelişmeye ön ayak olmakla birlikte yerli ve milli üretimi de desteklemektedir. Bu bağlamda üniversitelerin ve bilim insanların yapmış olduğu projelerin sanayiye uygulanması çok değerli. Bunun da seri üretimler şeklinde sanayide yer alması büyük önem arz etmektedir' dedi.

Gökyüzündeki parlaklığıyla göz kamaştıran ay, ortaya kartpostallık görüntüler çıkardı.

Program kapsamında 35 girişimci veya girişimci adayı kadın, 4 hafta boyunca cumartesi ve pazar günleri olmak üzere toplamda 45 saatin üzerinde eğitim alacak. Çevrim içi ortamda düzenlenecek programda, uzmanlar Selami Kaplan ve Sezgin Vural tarafından yapay zeka destekli içerik üretimi ve dijital pazarlama; veri analitiği, müşteri davranışı ve satış tahmini; e-ticaret operasyonları ve platform entegrasyonu başlıklarında uygulamalı eğitim verilecek.

'BUGÜN BİR ADIM ÖTESİNE GEÇMEK ZORUNDAYIZ'
Türkiye'deki girişimci kadın oranının yüzde 20 civarında seyrettiğini, bu oranın bölgelerinde daha da düşük olduğunu aktaran ELİKAD Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Yasemin Açık, 'ELİKAD olarak 2008 yılından bu yana kadınların Elazığ'da ve bölgemizde daha görünür olması, ekonomik ve sosyal yaşamda daha güçlü yer alması için çalışıyoruz. Bugün ise bunun bir adım ötesine geçmek zorundayız. Çünkü ilimizdeki, bölgemizdeki girişimci kadınların büyük bölümü üretim yapmasına rağmen, ürünlerini dijital satış kanallarına taşıma ve e-ticaret altyapısı oluşturma konusunda çeşitli yapısal zorluklarla karşılaşıyor. Artık bu zorlukları aşmalı; sadece bulunduğumuz şehirle ve bölgeyle yetinmeyip dijital alanda da görünür olmalı; üretimimizi, emeğimizi ve girişimciliğimizi ülkemize ve dünyaya açmalıyız. Bu programı da girişimci kadınların dijital pazarlarda daha etkin, daha donanımlı ve daha rekabetçi olmasına katkı sunmak amacıyla başlattık' dedi.

KUVAT, GEREKEN ÖNLEMLERİ SIRALADI
Güven, korku ve merak duygularını manipüle eden sosyal mühendislik saldırıları ile oltalama yöntemlerinin her geçen gün daha da yaygınlaştığını aktaran araştırmacı Kuvat, bu tehditlere karşı bireylerin alması gereken önlemleri de sıraladı. Açık Wi-Fi ağlarından kaçınılmasını, zorunlu hallerde VPN kullanılmasını, iki faktörlü doğrulamanın mutlaka etkinleştirilmesini ve her platform için özgün ve karmaşık şifreler oluşturulmasını öneren Kuvat, yazılım güncellemelerinin de aksatılmaması gerektiğini vurguladı. Kuvat ayrıca, kimlik gaspına uğrayan bireylerin dijital delillerini kayıt altına alarak TCK'nın 243 ve 244. maddeleri kapsamında yetkili makamlara başvurması gerektiğini de belirtti.

'BUNA SOSYAL ÖLÜM DİYORUM'
Dijital kimlik gaspının yalnızca teknik bir saldırı olmadığını ifade eden, Siber Füvenlik Araştırmacısı Adem Kuvat, 'Sosyal medya hesaplarımız, e-devlet verilerimiz ve dijital ayak izlerimiz artık kimliğimizin ayrılmaz bir parçası haline geldi. Gasp edilen bir hesap üzerinden yayılan yanlış bilgiler, bireyin sosyal, profesyonel ve ailevi bağlarını saniyeler içinde yerle bir edebilir. Buna sosyal ölüm diyorum; fail mağdurun dijital sesini çalarak onu toplum nezdinde haksız bir konuma düşürüyor ve kişiyi adeta görünmez bir dijital tecrite mahkum ediyor' ifadelerini kullandı.

Saldırganların en çok hangi açıkları hedef aldığına da değinen Kuvat, 'Siber güvenliğin en zayıf halkası karmaşık kodlar değil, insan psikolojisidir. Saldırganlar güven, korku ve merak duygularımızı manipüle ederek sistemlere sızıyor. Bu nedenle bireylerin açık Wi-Fi ağlarından kaçınması, zorunlu hallerde VPN kullanması, iki faktörlü doğrulamayı mutlaka etkinleştirmesi ve her platform için özgün şifreler oluşturması büyük önem taşıyor. Yazılım güncellemelerini ertelemek ise saldırganlara açık kapı bırakmaktan farksız' şeklinde konuştu.

'DİJİTAL DELİLLERİ KAYIT ALTINA ALIN'
Kimlik gaspına uğrayan bireyler için de uyarılarda bulunan Kuvat, 'Saldırıya uğradığınızda yapılacak ilk şey dijital delillerinizi vakit kaybetmeden kayıt altına almaktır. Şifre değişim bildirimleri ve sistem kayıtları en kritik delillerinizdir. Teknik kanıtlarla desteklenmiş suç duyurunuzu yetkili makamlara iletin ve 5651 Sayılı Kanun kapsamında servis sağlayıcılara başvurun. TCK'nın 243 ve 244. maddeleri bu suçlar için ciddi yaptırımlar öngörüyor, hukuki süreci ne kadar hızlı başlatırsanız adalet o kadar çabuk tecelli eder' diye konuştu.

Norveç'te gerçekleştirilecek olan bu prestijli yarışmada yer alacak Gelidonya Takımı, geliştirdikleri insansız su üstü araçlarıyla hem mühendislik kabiliyetlerini sergilemeyi hem de Türkiye'nin savunma ve denizcilik teknolojilerindeki potansiyelini Avrupa'da göstermeyi hedefliyor.

'HEM MUTLU HEMDE GURURLUYUZ'
Yarışmada Türkiye'yi temsil etmekten hem mutlu hem gururlu olduklarını ifade eden Takım Kaptanı Yunus Emre Güler, 'Geçen sene ekibimizle Teknofest Malivatan çerçevesinde insansız deniz aracı kategorisinde ikincilik derecesi elde ettik. Bu başarıyla yetinmek istemedik, bu sene ülkemizi uluslararası alanda temsil etmek için Norveç'te düzenlenecek olan New York Challenge yarışmasına başvurumuzu yaptık. Ön başvuru ve rapor aşamasının ardından yarışmada ülkemizi temsil etmeye hak kazandık. İnşallah ekibimizle birlikte ülkemizi yarışmada da en iyi şekilde temsil etmeyi hedefliyoruz. Milli teknoloji hamlesi idealinde çalışmalarımızı sürdüreceğimizi düşünüyoruz. En büyük destekçilerimiz olan başta kendi aileme, ardından arkadaşlarımın ailelerine çok teşekkür ediyorum. Bu yolda benimle birlikte emek veren tüm ekip arkadaşlarıma da çok teşekkür ediyorum. Biz gençler olarak elimizden gelen tüm gayreti ve çabayı gösteriyoruz. Ülkemizi hem ulusal hem de uluslararası alanda en iyi şekilde temsil etmenin gayreti içerisindeyiz. Hem milletimizin teknolojiye olan ilgisini, hem de devletimizin bu alanda yapmış olduğu yatırım ve desteği çok iyi biliyoruz. Daha iyisini de göstereceğiz inşallah. Tüm devletimizin ve milletimizin hem dualarını hem de desteğini bekliyoruz' dedi.

'BU SENE TÜRKİYE İKİNCİSİ OLDUK'
TEKNOFEST 2025'te insansız deniz aracı kategorisinde Türkiye ikincisi olduklarını hatırlatan Mustafa İsa Oruçtutan ise 'Akımımızda donanım, mekanik ve yazılım ekibinden sorumluyum. Bu sene TEKNOFEST 2 bin 25 yarışmasında insansız deniz aracı kategorisinde Türkiye ikincisi olduk. Barbaros Hayrettin Paşa'nın, denizlere hakim olan cihana hakim olur sözünden ilham alarak çıktığımız bu yolda milletimizin gururunu yaşıyoruz. Norveç'in Trondheim şehrinde düzenlenen ve üst seviye bir yarışma olan New York Challenge, otonom yüzey aracı yarışmasına başvurduk. Rapor aşamasının ardından bize kabul maili geldi ve yarışmaya katılmaya hak kazandık. Bu yarışmanın, bizim bu uğurda geliştirdiğimiz sistemleri uluslararası arenada nasıl temsil edeceğimizin bir göstergesi olacağını düşünüyorum. Ekip arkadaşlarımın ve ailelerimizin destekleriyle inşallah dereceye girip döneceğiz' şeklinde konuştu.

Bakan Uraloğlu 'Yeni teknolojiyle internet üzerinden artık kesintisiz ve daha hızlı oyun oynanabilecek. Uzaktan ameliyatlar yapılabilecek.' dedi. Uraloğlu ayrıca gönderimlerin artık daha hızlı olacağını uzaktan erişimlerin çok daha kolay hale geleceğini belirtti.

Bakan Uraloğlu, 5G teknolojisiyle dijital çağın gerektirdiği yüksek hızın tecrübe edileceğini de ifade ederek, şunları söyledi;

'Yeni teknolojiyle internet üzerinden artık kesintisiz ve daha hızlı oyun oynanabilecek. Uzaktan ameliyatlar yapılabilecek. Gönderimler artık daha hızlı olacak. Uzaktan erişimler çok daha kolay hale gelecek. 5G teknolojisine ülkemizde yerli ve milli ürünlerle geçebilmek için çalışmalarımızı hızlandırdık. Geçen yıl ihalesi yapılan ve 1 Nisan 2026'da hayata geçireceğimiz 5G teknolojisiyle, dijital çağın gerektirdiği yüksek hızı milletçe tecrübe edeceğiz, vatandaşlarımızın ve sanayinin hizmetine sunacağız.'

Bakan Uraloğlu, haberleşme alanında önemli adımlar attıklarını ifade ederek; 'Türkiye, dijitalleşme yolculuğunda yeni bir sayfaya daha geçmektedir. 5G teknolojisini ülkemizde devreye alarak mobil iletişimde hız, kapasite ve hizmet kalitesini çağın gerekleriyle buluşturuyoruz. Bu geçişle birlikte iletişim hızımız yaklaşık 10 kat artmış olacak. 1 Nisan 2026'da 5G sinyali ile ülkemizi tanıştıracağız ve 2 yıl içerisinde bunu tüm ülkemizde yaygınlaştırmış olacağız.' dedi.

X (Twitter) de erişim sorunlarından etkilendi. Kullanıcıların en çok merak ettiği platformlardan biri olan X, akşam saatlerine doğru tamamen erişilemez hale geldi.

Zaman akışı yenilenmiyor
Gönderiler görünmüyor
Bildirimler yüklenmiyor

Platforma hem mobil uygulama hem de web üzerinden erişimde kesintiler yaşanıyor.

Kullanıcı şikayetleri ve hata raporları, özellikle üç büyük platformda yoğunlaştı:

Twitter (X)
YouTube
E-Devlet Kapısı

Bu sitelerde yaşanan yavaşlama, hesap giriş hataları, video yüklenmeme sorunları ve sayfa açılmama problemleri Downdetector gibi hata izleme sitelerine saniyeler içinde yansıdı. Şikayet sayısında olağanüstü bir artış görüldü.

'İnternet çöktü mü?' sorusu trend oldu.

Öğle saatleri itibarıyla kullanıcılar arama motorlarına en çok şu soruları yazdı:

'İnternet çöktü mü?'

'İnternet neden yavaş?'

'Twitter ve YouTube neden açılmıyor?'

ÖĞRENCİLER, TÜRKİYE 5. Sİ OLDU
Öğrenciler, arıcılıkla ilgili geliştirdikleri 'Akıllı Isı Kontrollü Kovan' projeleriyle Türkiye 5.'si oldu. Hozat ThermoHive isimli ekip, TeknoFest İstanbul finaline katılmaya hak kazandı. 6 öğrenciden oluşan proje ekibi, sistem üzerinde 13 ay boyunca çalışarak geliştirdikleri proje ile sadece Teknofest'te değil, aynı zamanda Uluslararası Çocuk Bilim Yarışması'nda da 5.'lik elde ederek önemli bir başarıya imza attı.

SICAKLIĞI DENGEDE TUTAN AKILLI BİR KONTROL SİSTEMİ TASARLANDI
Proje kapsamında, kovan sıcaklığını dengede tutan akıllı kontrol sistemi tasarlandı. Sistemde kovan içi sıcaklık 23 derecenin altına düştüğünde ısıtıcı fan, 33 derecenin üzerine çıktığında ise soğutucu fan devreye girerek arıların yaşam koşullarının korunması ve verimliliği artırılıyor. Kovanların sıcaklık ve nem dengesinin korunması sayesinde hem arı sağlığı hem de bal verimliliğinin artırılması hedefleniyor. Geliştirilen 'Akıllı Kovan Sistemi', güneş enerjisiyle çalışan bir kontrol mekanizmasına sahip.

Elazığ Bilim ve Sanat Merkezi, bilim ve projeleriyle adından söz ettirmeye devam ediyor. Merkezde eğitim-öğretim hayatı içerisinde birçok çalışmaya imza atılıyor. Bu çerçevede matematik öğretmeni Neslihan Gül'ün 'TÜBİTAK 4007 Bilim Şenliği' projesi, İngilizce öğretmeni Cihat Turan'ın 'Dijital Çağın Coğrafyası: Teknoloji Temelli Yenilikçi Eğitim' projesi ve matematik öğretmeni Tuba Özer'in 'Benim Aklım Matematiği Keser-II' projesi desteklenmeye hak kazandı. Projeleri kabul edilen eğitimcilerin, uygulamaya geçeceği öğrenildi.

Projesi hakkında bilgi veren Cihat Turan, 'TUBİTAK 4005 Yenilikçi Eğitim Uygulamaları Destekleme Programı kapsamında yapmış olduğumuz 'Dijital Çağın Coğrafyası: Teknoloji Temelli Yenilikçi Eğitim' adlı projemiz desteklenmeye hak kazanmıştır. Bu projeyle beraber Fırat Kalkınma Ajansı bölgesinde bulunan Elazığ, Malatya, Bingöl ve Tunceli'den 30 coğrafya öğretmenimizi; yenilikçi, 21. Yüzyıl becerilerine uygun ve teknoloji destekli eğitimler verilecektir. Bu eğitimlerde Fırat Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi bünyesindeki akademisyenlerle iş birliği yapıldı. Özellikle FÜ, bizim paydaş kurumuz olarak hareket etmiştir. 30 coğrafya öğretmenimiz Türkiye yüzyılı maarif modeline uygun bir şekilde teknoloji temelli yenilikçi eğitim uygulamaların katılacaktır' dedi.

Projesini tanıdan Tuba Özer, 'TUBİTAK 4004 doğa eğitimi ve bilim okulları kapsamında, desteklenmeye hak kazanmıştır. Elazığ'da 7. sınıfta eğitim gören 30 öğrencinin katılımı ile bu proje gerçekleştirilecektir. Öğrenciler, bu projede etkileşimli olarak yüz yüze eğitim alacaklardır. Bu eğitimleri, Fırat Üniversitesi, Muş Alparslan Üniversitesi, Nevşehir Hacı Bektaşi Veli Üniversitesi, Turgut Özal Üniversitesi'nin akademisyenleri, Elazığ Bilim ve Sanat Merkezi öğretmenleri ve ek olarak Rize, Şanlıurfa'dan projemizi destekleyecek 2 matematik öğretmeni ile gerçekleştirilecektir' diye konuştu.

Neslihan Gül ise 'TUBİTAK 4007 Bilim Şenliği projesinin yürütücüsüyüm. Projemiz Türkiye'de 89 proje arasında yer alarak kabul edildi. Aynı zamanda ilde kabul edilen tek proje oldu. Biz bilim şenliğimizi hazırlarken, katılımcılardan her yaş grubuna hitap edecek etkinlikler oluşturmayı hedefledik. 34 ekinlik, 2 söyleşiden oluşmaktadır. Etkinliklerimizde, akademisyen, doktor, mühendis, eczacı ve avukatların desteklerini alarak kodlama, yazılım, yapay zeka, sürdürülebilirlik, çevre ve doğa bilinci, sanat, müzik gibi alanlardan oluşturmayı hedefledik' şeklinde konuştu.

'DAHA GENİŞ KİTLELERE ULAŞACAĞIZ'
Başkan Öztürk, 'ELDİMED, Elazığ'ın dijital dünyadaki görünürlüğünü artırmak, şehrin tarihi, kültürel ve sosyal değerlerini geniş kitlelere tanıtmak amacıyla kurulmuş bir oluşumdur. Dijital iletişim araçlarının sağladığı imkanları etkin bir şekilde kullanarak, Elazığ'ın zengin kültürel mirasını, güncel gelişmelerini ve toplumsal dinamiklerini hem yerel hem de ulusal düzeyde görünür kılmayı hedeflemekteyiz. Platformumuz, farklı alanlarda içerik üreten dijital medya profesyonellerinin ve gönüllülerin ortak vizyonuyla şekillenmiştir. ELDİMED, sadece tanıtım ve duyuru faaliyetleri yürütmekle kalmayıp, aynı zamanda vatandaşların sesi olmayı, toplumsal sorunlara dikkat çekmeyi ve çözüm süreçlerinde aktif bir rol üstlenmeyi amaçlamaktayız' dedi.

'GÜÇLÜ BİR İLETİŞİM AĞI OLUŞTURDUK'
Elazığ'da dijital medya alanında bir yetenek havuzu oluşturmayı hedeflediklerini aktaran Öztürk, 'Eğitim seminerleri, atölye çalışmaları, sosyal sorumluluk projeleri ve kültürel etkinliklerle Elazığ'ın dijital iletişim kapasitesini artırmayı amaçlayan ELDİMED, farklı disiplinlerden gelen üreticiler arasında iş birliği ve dayanışmayı da güçlendirmektedir. Kendi kaynakları ve gönüllü katkılarla yürüttüğümüz tüm faaliyetlerde şeffaflık, güvenilirlik ve toplumsal faydayı esas alan ELDİMED, Elazığ'ın dijital hafızasının oluşmasına katkıda bulunarak şehrin geleceğine yönelik güçlü bir iletişim ağı kurmayı hedeflemekteyiz' diye konuştu.

Öğrencilerin kendi projelerini hazırlayarak, iç dünyasını renklendirmeye ve geliştirmeye öncülük etmeyi amaçlayan Elazığ Bilim ve Sanat merkezi fuarı, 9 Mayıs itibariyle öğrencilerine kapılarını açtı. Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri, sorumlu öğretmenleri aracılığıyla hazırladıkları projeleri fuarda sergiledi. Fuar açılışına, Elazığ İl Milli Eğitim Müdür Vekili Murat Balta, İl Milli Eğitim Müdür Yardımcısı Harun Gündüz, Eğitim Bir-Sen Elazığ Şube Başkanı İbrahim Bahşi, Türk Eğitim Sendikası Elazığ Şube Başkanı Fatih Murat, veliler ve öğrenciler katıldı.

Öğrencilerden Sefa Fırat, 'Burada, İngilizce branşında arkadaşımla birlikte projemi sergilemeye geldim. Birçok katılım sağlayan kişi oldu. Katılım sağlayanlara teşekkür ederim'' dedi.

Elif Özdemir ise ''Doğal bitkilerden elde ettiğimiz pigment ve boya projemizle katılım sağladık programa. Bizim için çok eğlenceli ve çok öğretici bir çalışma oldu'' diye konuştu.

Programı organize eden öğretmen Osman Adıgüzel de 'Elazığ Bilim Sanat Merkezi olarak, 20 proje müracaatımız mevcuttu. Bu projelerimiz desteklenmeye ve sunulmaya hak kazandı. Öğrencilerimizi tebrik ediyoruz. Öğretmenlerimize ise teşekkür ediyoruz. Gayet güzel bir etkinlik oldu. Önümüzdeki senelerde de çalışmalarımız devam edecektir' şeklinde konuştu.

Açılış programı, toplu fotoğraf çekimi ile son buldu.

Ali Kuşçu BİLSEM Müdürü Cumaali Şimşek, iki yıl içinde elde edilen başarıların yeni bir kurum için önemli olduğunu belirterek, ''Ali Kuşçu Bilim ve Sanat Merkezi 2022 yılında kurulmuş olup, 2023 ve 2024 eğitim ve öğretim yılında öğrenci kabul etmeye başladık. Şu anda 175 öğrenci, 14 öğretmenimizle eğitim öğretime devam ediyoruz. Bu iki yıllık süre içerisinde 4006 ve 4004 gibi kurumsal projelerimizi gerçekleştirdik. Bu yeni bir BİLSEM için çok büyük bir başarı. Akabinde 2204 serisinde TÜBİTAK projelerinde 16 proje ile bölge finaline kaldık. Bu bizim Türkiye genelinde 6'ncı kurum olmamızı ve 8 ilin bulunduğu bölgemizde de bölge birincisi olmamızı sağladı. Bölge sergisinde üç proje ile finale kalarak ilimizi, hatta bölgemizi temsil edeceğiz. Bu projelerimizle derece alarak ilimizi ve bölgemizi Türkiye genelinde tanıtmayı düşünüyoruz' dedi.

Görme engelli bireyler için geliştirilen 'Engelsiz Ambalaj Projesi'nde yer alan öğrencilerden Ecrin Dağdelen, 'Danışman hocamız Nida Çırak öncülüğünde bir proje oluşturduk. Projemiz Malatya bölge finalinde biyoloji alanında birincilik aldı. Projemizle sağlıklı beslenmenin görme engelli ve görme sorunu yaşayan bireyler için erişebilir olmasını istedik. Bu fikirle bir çözüm oluşturduk. Öncelikle karekodun desenini oluşturduk. Daha sonra Braille alfabesi ile karekodun köşesine QR yazdık' diye konuştu.

Bilişim teknolojileri öğretmeni Recep Akgül ise, ''Coğrafya alanında öğrencilerimizle birlikte bölge birincisi olduk. Projemizin adı kısaca Mavi Balık Çiftliği ve bölgemizi yakından ilgilendiren bir proje. Öğrencilerimiz bölge ile ilgili bir yenilik geliştirmek istediler ve bu proje fikri akıllarına geldi. Özellikle akarsuların ve barajların yaygın olduğu bir bölgedeyiz. Bundan dolayı birçok balık kafesleri bölgemizde yaygın bir şekilde yapılmakta. Projemizde bir nehir simülasyonu yapıldı ve

burada oluşan balık pislikleri bir pompa yardımıyla özel bir depoda biriktirildi. Böylelikle yığılan bu balık pislikleri tarım alanlarında kullanılabilecek' şeklinde konuştu.

Projeleri ile girdikleri TÜBİTAK bölge finalinde birinci olan öğrencilerden Ahmet Yasin Ateş uygulamalı olarak projelerini tanıttı.

BTK'nın Yeni Hizmeti e-Devlet'te
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), vatandaşların mobil telefon, sabit internet ve sabit telefon tarifelerini karşılaştırabilmesine imkan tanıyan yeni bir hizmeti e-Devlet Kapısı üzerinden devreye aldı. Yeni sistemle, Türkiye'deki en çok aboneye sahip 13 elektronik haberleşme şirketinin sunduğu tarife ve kampanyalar tek bir platform üzerinden erişilebilir hale geldi.

Kullanıcılar İçin Kolaylaştırılmış Karşılaştırma
Kullanıcılar artık farklı operatörlerin internet sitelerini tek tek gezmek zorunda kalmadan; işletmeci adı, ortalama aylık ücret, ödeme tipi, taahhüt süresi, bağlantı hızı, cayma bedeli ve ek avantajlar gibi çeşitli kriterlere göre karşılaştırma yapabilecek. Sistem, şeffaf bilgi sunarak vatandaşların ihtiyaçlarına en uygun tarifeyi kolayca bulmasını hedefliyor.Hizmete 'turkiye.gov.tr/btk-tarife-karsilastirma' adresinden ulaşılabiliyor.

Rekabeti Artıran Yenilik
Yeni uygulamanın, sektördeki rekabeti artırması ve tüketicilerin daha avantajlı kampanyalara daha kolay erişebilmesi bekleniyor. Bu sayede hizmet sağlayıcıların da daha kaliteli ve uygun fiyatlı teklifler sunmaya yönelmesi amaçlanıyor.

Uluslararası Tanınırlık
Tarife karşılaştırma hizmeti, aynı zamanda uluslararası alanda da dikkat çekti. Proje, Birleşmiş Milletler Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından düzenlenen Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi'nin (WSIS) 2025 yarışmasında 'Bilgiye Erişim' kategorisinde aday gösterildi.

Ulaştırma Bakanı ve GSM Operatörleri Toplantısı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul'da 23 Nisan'da meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki deprem sonrasında yaşanan iletişim sorunları nedeniyle eleştirilen GSM operatörlerinin yetkilileriyle toplantı yapacak. Bloomberg'in haberine göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Bakan Uraloğlu'nun bugün 14:00'te İstanbul'da operatör temsilcileriyle bir toplantı düzenleyeceğini aktardı.

Toplantının Amacı ve İçeriği
Buna göre Uraloğlu, toplantıda yaşanan sorunun sebepleri hakkında şirketlerden bilgi isteyecek. Bakan Uraloğlu, operatörlerin mevcut altyapı kapasiteleri ve yatırım planları hakkında da bilgi alacak.

Deprem Sonrası İletişim Sorunları
Merkez üssü Silivri olan 6,2 büyüklüğündeki depremin ardından yakınlarına telefon ile ulaşmak isteyenler, depremden kısa süre sonra hatların kilitlenmesiyle sorun yaşadı. Duruma sosyal medyada tepki gösteren binlerce kişi GSM operatörlerine ceza kesilmesi için çağrı yaptı. Operatörler ise tepkilerin ardından müşterilerinin acil ihtiyaçları için ücretsiz internet, SMS ve konuşma hediyelerini hatlara tanımladı.

UZAYIN DERİNLİKLERİNE MUHTEŞEM YOLCULUK
Etkinliğe katılan öğrenciler, bilim merkezinde yer alan sergileri gezme fırsatı bulurken, planetaryum gösterimlerinde uzayın derinliklerine yolculuk yaptı. Öğrenciler ayrıca 'Satürn Gezegen Yapımı' atölyesinde el becerilerini kullanarak gezegen modelleri hazırladı.

'BU TÜR ETKİNLİKLER DEVAM EDECEK'
Palu ilçesinden gelen öğrencileri Elazığ Bilim Merkezi Yöneticisi karşıladı. Yönetici Tamer Kurtoğlu, bilim sevgisini çocuklara aşılamanın ve onları bilimle buluşturmanın önemine vurgu yaparak, bu tür etkinliklerin devam edeceğini belirtti.

Öğrencilerden Hatice Dicle ise, etkinliklerin çok güzel geçtiğini dile getirdi.

Fırat Üniversitesi, bilim ve teknoloji alanında elde ettiği yeni bir başarıyla adından bir kez daha söz ettirdi. Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencisi Çağatay Umut Öğdü, danışmanlığını Prof. Dr. Mehmet Karaköse'nin yaptığı proje ile Türkiye çapında düzenlenen Ulaşım ve Erişim Türkiye 2053 Üniversiteler Arası AR-GE Fikir Yarışmasında dördüncülük ödülünü almaya hak kazandı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı tarafından organize edilen yarışmada, Çağatay Umut Öğdü'nün 'Akıllı Ulaştırma için Hiper-Uydu ve Kuantum İletişim Destekli Çok Modlu Lojistik Ağı' başlıklı projesi, yenilikçi yaklaşımı ve teknolojik vizyonu ile büyük beğeni topladı. Yarışma sonucunda kazandığı ödül, Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından takdim edildi.

Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş 'Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencilerinden Çağatay Umut Öğdü'nün, değerli akademisyenimiz Prof. Dr. Mehmet Karaköse danışmanlığında geliştirdiği proje ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenen 'Ulaşım ve Erişim Türkiye 2053 Üniversiteler Arası Ar-Ge Fikir Yarışması'nda Türkiye dördüncüsü olması bizleri son derece gururlandırmıştır. Geleceğin teknolojilerini şekillendirecek vizyoner fikirlerin ortaya çıktığı bu tür yarışmalarda öğrencilerimizin varlık göstermesi, Fırat Üniversitesi'nin bilimsel üretkenliğe ve yenilikçi düşünceye verdiği önemin en somut göstergelerinden biridir. Bu vesileyle öğrencimiz Çağatay Umut Öğdü'yü, onun gelişim sürecine katkı sağlayan danışman hocamız Prof. Dr. Mehmet Karaköse'yi ve Mühendislik Fakültemizi yürekten tebrik ediyor; başarılarının artarak devam etmesini diliyorum' dedi.

Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ebru Akpınar ise bu anlamlı başarıyla gurur duyduklarını ifade ederek, 'Öğrencilerimizin fikir üretme kabiliyeti, akademik danışmanlarımızın rehberliğiyle birleştiğinde ortaya çıkan sonuçlar bizleri gururlandırıyor. Bu tür ulusal çapta başarılar, üniversitemizin Ar-Ge alanındaki gücünü bir kez daha ortaya koyuyor' ifadelerini kullandı.

Fırat Üniversitesi (FÜ) Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve Fırat Teknokent'te faaliyet gösteren FYTRONİK Elektronik Teknolojileri AŞ'nin CEO'su Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, yenidoğan bebeklerde sıkça görülen sarılık hastalığının tedavisi için yenilikçi bir fotonik sistem geliştirdi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından onaylanan bu sistem, bebeklerin hastane ortamına bağımlı kalmadan, evde güvenli ve etkili bir şekilde tedavi edilmesine imkan tanıyor. Geliştirilen sistem, sarılık hastalığının kısa sürede tedavi edilmesini sağlayarak, yenidoğanların sağlığını korumayı hedefliyor. Ayrıca, hastane ortamında bebeklerin beslenmesi konusunda yaşanan zorlukları ortadan kaldırarak, evde tedavi ve beslenme sürecinin daha sağlıklı yürütülmesine katkı sağlıyor. Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, geliştirdiği sistem hakkında yaptığı açıklamada, 'Bu yeni fotonik sistem, özellikle sarılık hastalığının tedavisinde kullanılmak üzere tasarlanmış bir cihazdır. Bilindiği gibi sarılık, yenidoğan bebeklerde sıkça karşılaşılan bir sağlık sorunudur. Zamanında tedavi edilmediğinde ciddi problemlere yol açabilir. Özellikle erken doğan bebeklerde, kısa sürede tedavi edilmemesi durumunda beyin hasarı ve gelişim geriliği gibi riskler oluşabilir. Bu nedenle, sarılık hastalığının hızlı bir şekilde tedavi edilmesi büyük önem taşımaktadır. Ancak hastane ortamında tedavi edilirken bebeğin beslenmesine yeterince dikkat edilemeyebilir. Bu nedenle, evde kullanılabilecek ve tedavi sürecini hızlandıracak bir fotonik sistem geliştirdik' dedi.

''Üç farklı mod ve kontrollü tedavi süreci''

Prof. Dr. Yakuphanoğlu, yeni sistemin mevcut tedavi yöntemlerinden farklı olduğuna dikkat çekerek, 'Piyasada bulunan mevcut sistemler, yalnızca mavi ışık kullanarak sarılığı tedavi etmeye çalışmaktadır. Ancak bu yöntem, kontrolsüz uygulandığında yenidoğan sağlığı için risk oluşturabilir. Bizim geliştirdiğimiz fotonik sistem, DSÖ'nün belirlediği standartlara uygun, güvenli ve hızlı tedavi sağlayan bir teknolojiye sahiptir Sistem üç farklı modda çalışmaktadır. Bu cihaz, farklı zamanlarda ve farklı dozlarda tedavi sağlayarak, hastalığın en uygun şekilde iyileşmesini sağlıyor. Mevcut sistemlerden farklı olarak, tamamen kontrollü bir ışık tedavisi sunuyor ve hastanın güvenliğini ön planda tutuyor' şeklinde konuştu.

'Bebekler evde güvenli bir şekilde tedavi edilebilecek'

Geliştirilen sistemin seri üretime uygun olduğunu ve yatırımcılar için büyük bir fırsat sunduğunu belirten Yakuphanoğlu, 'Ürettiğimiz bu cihazı bir yatırım projesine dönüştürdük. Herhangi bir firma, bu teknolojiyi satın alarak üretimini yapabilir ve kendi markasıyla piyasaya sürebilir. Biz, sistemi tüm teknik detaylarıyla yatırımcılara sunmaya hazırız. Firmaların yalnızca dış kasa tasarımını yaparak ürünü yerli bir ürün olarak pazara sunması mümkün. Bilindiği gibi böyle bir isim geliştirmiş olduğumuz sistem Dünya Sağlık Örgütü'nün istemiş olduğu standart değerlere sahip, hızlı tedavi yapabilen bir cihaz özelliğine sahiptir. Dolayısıyla siz böyle bir ürünü aldığınızda çocuğunuzu kolaylıkla evde tedavi edebilirsiniz. Böyle bir sistem özellikle bir battaniye şeklinde çocuğa sararak kolaylıkla evinizde hem çocuğunuzu sağlıklı bir şekilde besleyerek, hem de hastalığını çok kolaylıkla giderebilirsiniz' diye konuştu.

Fırat Teknokent Genel Müdürlüğü görevini yürüten Prof. Dr. Erhan Akın'ın görevinden ayrılmasıyla birlikte Genel Müdürlük görevine Fırat Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Müdürü Prof. Dr. Yalın Kılıç Türel atandı. Atama işleminin ardından Fırat Teknokent'te devir teslim töreni gerçekleştirildi.

Törene Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş, Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Mahmut Doğru, Prof. Dr. İrfan Kaygusuz, Prof. Dr. Mehmet Yılmaz ve Teknokent çalışanları katıldı.

Prof. Dr. Yalın Kılıç Türel görevi Prof. Dr. Erhan Akın'dan devralırken, katkı ve emeklerinden dolayı Prof. Dr. Erhan Akın'a çiçek takdim edildi.

Elazığ Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından yaklaşık iki hafta önce açılışı gerçekleştirilen TEKNOFEST Ofisine yoğun ilgi sürüyor. Gençlik Merkezi bünyesindeki Deneyap Atölyesi içerisindeki ofis, öğrenciler tarafından yoğun ilgi görüyor. Robotik Kodlama, proje hazırlama ve yazılım gibi 11 alanda eğitim alan öğrenciler, memnuniyetlerini dile getirdi. Gençlik ve Spor İl Müdürü Abdulsamet Eren de mühendis adaylarını ziyaret ederek başarı diledi.

TEKNOFEST Ofisinde eğitimlerin devam ettiğini ve herkesi ofise davet ettiklerini dile getiren Gençlik ve Spor İl Müdürü Abdulsamet Eren, 'Gençlik Merkezimizdeki Deneyap Atölyesindeyiz. Bugün çok önemli bir proje ve konu için buradayız. Türkiye'de TEKNOFEST'lere yoğun bir başvuru var. Gençler bireysel düzeyde kendilerini geliştirici ve birçok projenin önün açan TEKNOFEST alanında başvurular yapıyorlardı. Bu başvurular da artık Elazığ'da da tüm gençlerimize çağrımız var. Gençlik Merkezi'mize bağlı Deneyap Atölyesinde TEKNOFEST Ofisi açıldı. Akıllara gelebilecek bütün sorulara cevap bulabilecekleri merkezimize tüm gençlerimizi bekliyoruz' dedi.

TEKNOFEST Ofisi'ne gelen öğrencilerden 11 yaşındaki Mustafa Yiğit Öztürk, 'Katılacağımız TEKNOFEST yarışması hakkında bizlere bilgiler veriliyor. TEKNOFEST'te iyi bir derece almak için burada derslere gidiyoruz. 11 tane dersimiz var, hepsini bitirdikten sonra mezun olup güzel yerlere gitmek istiyoruz. Mühendis veya beyin cerrahı olmak istiyorum' şeklinde konuştu.

Bir diğer öğrenci 12 yaşındaki Ahmet Affan Özer de, 'Burada, TEKNOFEST'e katılmak için eğitim veriliyor. Projeler hakkında bilgi alıyoruz. Şu anda robotik kodlama üzerine eğitim alıyoruz' diye konuştu.

Önceki uygulamada, kayıp plaka sahiplerinin fiziksel işlem gerçekleştirmesi gerekiyordu. Kayıp plaka sahipleri önceki uygulamada, notere giderek plakanın kaybolduğunu beyan ettikten sonra Trafik Şube Müdürlüğü'nde gerekli belgeleri onaylıyordu. Bu işlemlerin ardından, noter onaylı plaka basım kağıdı ile Şoförler Odası'na başvurarak yeni plakalarını çıkartabiliyorlardı.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre bu süreç e-Devlet üzerinden yapılabilecek. Yayımlanan yönetmelikte konuyla ilgili şu ifadelere yer verildi: "Kaybedilen bir tescil plakasının yeniden basımı için plaka basım talep belgesi oluşturulması, iletişim bilgilerinin güncellenmesi ve araca ait özet tescil bilgileri raporu oluşturulması işlemleri e-Devlet üzerinden yapılabilir."

Elazığ Fırat Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Adli Bilişim Uzmanı Doç. Dr. Türker Tuncer öncülüğünde 6'sı öğretim üyesi ve 6'sı öğrenci olmak üzere toplamda 12 kişilik ekip, beyin okuma cihazı geliştirildi. Geliştirdikleri cihaz ile yapılan testler sonucunda konuşamayan, felç kaldığı için tepki veremeyen insanların düşünceleri beyne verdiği sinyal alınarak yapay zeka ile düşünceleri tercüme ediliyor. Sistemin yapımından itibaren yapılan deneylerde yüzde 90 başarı oranı yakalayan ekip, cihazı daha da geliştirmeyi planlıyor.

''Sistem birden fazla iş yapabilir''

Geliştirdikleri yöntemle beyin sinyallerini okumayı planladıklarını belirten Adli Bilişim Uzmanı Doç. Dr. Türker Tuncer, “Bunun için 3 adet TUBİTAK projesi geliştirdik. Birinci projemizde insanın düşündüğü cümleleri nasıl tahmin edebiliriz diye beyin sinyal tabanlı bir yöntem geliştirdik. 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş'ta meydana gelen büyük depremlerden sonra da TUBİTAK 1001 önerisi ile bir proje daha geliştirdik. Bu projede deprem kaynaklı stresin nedenini beyin tabanlı analiz etmek istedik. Üçüncü projemiz ise dil tespiti için beyin tabanlı bir model geliştirdik. Biz bu modele düşün ve tercüme et diyoruz. Burada yabancı öğrencilerimiz ve Türk öğrencilerimizden cümleleri düşünmelerini istiyoruz. Bu cümleleri düşündükten sonra beyin sinyallerini kullanarak çevirmek istiyoruz. Bu sistemle birden fazla iş yapılabilir. Öncelikle sağlık alanında kullanabiliriz. Çok derin hastalığı, felç veya hiçbir uzvunu kullanamayan hastalarımız için bu cihazı kullanabiliriz. Bu cihazla birlikte geliştirdiğimiz yapay zeka tabanlı yazılımla da onların düşündüklerini bireylerin anlayabileceği şekilde çevirebiliriz. Ayrıca biz bunu savunma sanayide de kullanmayı düşünüyoruz. Sonuçta savunma sanayide kullanılan ve üretilen cihazlar çok pahalı cihazlardır. Milli muharip uçağımız Kaan ya da milli muharip tankımız Altay'ın sürücüleri var, bu sürücülerin anlık olarak düşündüklerini, streslerini ve sağlık durumlarını otomatik olarak görüntüleyecek bir sistem geliştirmeyi düşünüyoruz. Bunun yanı sıra öğrenme zorluğu yaşayan hastalar için de bu modeli kullanabiliriz. Öğrenme hastalığı yaşayan hastaları tespit ederek neden öğrenme zorluğu öğrendiklerini öğrenebiliriz. Öğrenme zorluğunu da tespit etmek için beyin tabanlı bir harita sunup tıpçılara yardımcı olabilecek bir model sunabiliriz'' dedi.

''Yüzde 90 başarı elde edildi''

Bu sistemi ilk olarak kendilerinin yaptığını dile getiren Doç. Dr. Tuncer, “Biz 20 tane cümle kalıbı ile tasarladık ve bu tasarlanan 20 cümle kalıbını katılımcılara göstererek düşünmelerini istedik ve katılımcılar bu cümleleri düşünürken EEG sinyallerini topladık. Beyin sinyalleri aldıktan sonra bunları yorumlayabilecek bir yapay zeka yöntemi geliştirdik. Geliştirdiğimiz yapay zeka yöntemi ile yüzde 90'ın üzerinde başarılar elde ettik. Bu başarıları elde ettikten sonra da 2023 yılında SCI Science Citiation Index dergisinde yayınımızı çıkardık. Bizden sonra 2023 yıllarının sonuna doğru, fonksiyonel MR kullanarak Nature'de yayın yapıldı. Onların kullandığı fonksiyonel MR, çok pahalı bir cihazken bizim kullandığımız cihaz daha uygun bir cihazdı. Onlar dünyada ses getirdi fakat biz onlardan önce bu sistemi yaptık. Türkiye'de ilk dünya da ise ilklerden geçmektedir. Hedefimiz daha fazla cümle kalıbını düşündürerek insanın, düşündüğü şeyleri tahmin edebilmektir. Bunun için de cihazları biraz daha geliştirmemiz gerekiyor. Bunun yanı sıra topluma katkı sağlamak için disleksi hastalarına, öğrenme zorluğu çekenleri ve stresi girenlerin beyinlerini haritalamak istiyoruz” diye konuştu.

Sıra sıra hareket eden ışıkları görenler kısa süreli panik yaşadı. Sıralı parlak uyduları gören vatandaşlar bu anları sosyal medya hesaplarında paylaştı.

Son yıllarda yapay zeka teknolojilerinin hızla ilerlemekte olduğunu belirten Doç. Dr. Tuncer, “Bu teknolojiler günlük hayatımızda birçok alanda kullanılmaktadır. Bu teknolojilerin kullanıldığı alanlar ise sosyal medyadan tutun da günlük işlerimizi kolaylaştıracak birçok işte de biz yapay zekadan faydalanmaktayız. Özellikle LLM'lerin ortaya çıkması ile birlikte yapay zekanın birçok faydasını görmekteyiz. Ancak LLM teknolojilerinde ve diğer yapay zeka tekniklerinde var olan üretme yetenekleri ile birlikte Deepfake adı verilen bir saldırı da karşımıza çıkmaktadır. Deepfake saldırıları söylenmeyeni söyleyen, yazılmayanı yazan ve hiç olmayan sahneleri oluşturan bir teknoloji anlamına gelmektedir. Bu durum güvenliğimizi üç başlıkta tehdit etmektedir. Bunlar; kişisel güvenlik tehditleri, kurumsal güvenlik tehditleri ve ulusal güvenlik tehditleri olarak sıralanmaktadır. Kişisel güvenlik tehditlerinde ünlülerin ya da sıradan bireylerin yapmadıklarını yapabilen ve üretebilen yapay zeka teknolojilerinden bahsetmekteyiz. Bu teknolojileri 15-20 dolar karşılığında üretebilen modeller mevcuttur. Bu modelleri kullanarak kişilerin itibarlarını zedeleyecek sistemler geliştirilmektedir. Ayrıca 2022'de Çin'de gerçekleşen bir olayda 622 bin dolarlık bir dolandırıcılık Deepfake kullanılarak meydana gelmiştir. Kurumsal güvenlik tehditlerine geldiğimiz zaman ise kurumsal güvenlik tehditleri açısından Deepfake yöntemleri daha zararlı olarak görülmektedir. 2023 raporlarına göre tüm kurumların yaklaşık yüzde 40'ı Deepfake ataklarına maruz kalmıştır. Ulusal güvenlik tehditlerinde ise özellikle seçim zamanlarında yapılan Deepfake atakları dikkat çekmektedir. Özellikle ABD seçimlerinde yer alan Cambridge Analytica veri skandalı, Deepfake ataklarından en çok bilinenlerinin başında gelmektedir. Şimdi alınacak yöntemlerde ise farkındalık eğitimini güçlendirmeliyiz. Güçlü kimlik doğrulama yöntemleri kullanmalıyız, toplumu bilinçlendirmeliyiz ve yasal düzenlemeler yapmalıyız. TCK'da bununla ilgili bir yasal düzenleme yapılırsa daha da caydırıcı olacağını düşünmekteyiz'' diye konuştu.

''Yapay zekanın getirdiği faydaların yanı sıra zararları da mevcuttur''

Türkiye'de bu işi yapabilmek için artık adli bilişim mühendisliği olduğunun altını çizen Tuncer, ''Adli bilişim mühendisleri Fırat Üniversitesinde ilk ve tek olarak yetiştirilmektedir. Özellikle verdiğimiz yapay zeka ve siber güvenlik eğitimleriyle birlikte biz adli bilişim mühendislerini Deepfake'e karşı daha da donanımlı yetiştirmeye çalışıyoruz. Deepfake ataklarından korunmak için her kurumun adli bilişim mühendislerini bünyelerinde barındırmaları gerekir. Biz bu süreçte adli bilişim mühendislerini Deepfake'e karşı beyaz şapkalı hackerler olarak yetiştirerek, Deepfake problemleri ve saldırılarını çözmeye çalışmaktayız. Yapay zekanın getirdiği faydaların yanı sıra zararları da mevcuttur. Yapay zekanın üretim teknolojisinde kullanılan modeller var. Siz bir soru sorduğunuz zaman modeller size hem metin hem de resim üretebilmektedir. Video üreten yapay zeka teknolojileri de var. Video yapay zeka teknikleri 15 saniye ile 1 dakika arasında videolar üretebilmektedir. Deepfake tehdidinde bir video 15 saniyeden daha kısaysa Deepfake ile üretilmiş olma olasılığından şüpheleniyoruz. Bunun yanı sıra biz bununla baş edebilecek yapay zeka yöntemleri de geliştiriyoruz. Fizik kurallarına aykırı bir şekilde bu yapay zeka modelleri videolar ve resimler üretebiliyorlar. Bu üretilen resimlerle biz ne yapıyoruz; eğer fizik kurallarına aykırıysa bunu çeşitli yapay zeka çeşitleriyle tespit edebiliyoruz. Ayrıca kurumların da kullanması gereken yöntemler var. Bu yöntemlerden bir tanesi filigran yöntemleridir. Eğer bir kurum kendi videosunu yayınlamak istiyorsa görünür veya görünmez damgalama yöntemleri kullanabilir. Bu damgalama yöntemleri genelde şifreli yayınlarda kullanılıyor. Bunu kurumlara da yaygınlaştırmamız gerekiyor'' diye konuştu.

ROKETSAN, T3 Vakfı ve Elazığ İl Özel İdaresi iş birliğiyle, piyasa değeri yaklaşık 2 milyon Türk Lirası olan 50 uçuş kontrol kartının ilk etapta üretimi sağlanmış ve bu kartlar T3 Vakfı ve ROKETSAN aracılığıyla ücretsiz olarak dağıtıldı. T3 Vakfı'nın Teknofest Adana'da, T3 Vakfı Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve T3 Girişim Merkezi Koordinatörü İrem Bayraktar'ın moderatörlüğünde düzenlediği Tecrübe Paylaşımı Paneli'nde, Roket Takımı Lideri Safa Kaya panelist olarak yer almış ve SkyLogic ürününün başarı hikayesini ve geliştirilme sürecini katılımcılarla paylaşıldı.

Son olarak da İpekyolu Roket Takımı, geçtiğimiz hafta T3 Vakfının davetiyle Avrupa'nın savunma ve havacılık alanındaki fuarlarından biri olan SAHA EXPO 2024 Savunma ve Havacılık Fuarı'na katıldı. Fuarda yerli üretim SkyLogic Uçuş Kontrol Kartı görücüye çıktı. SAHA EXPO, 22-26 Ekim 2024 tarihleri arasında İstanbul Fuar Merkezi'nde düzenlendi ve 1.478 şirket ile 120'den fazla ülkeden katılımcıları ağırladı.

Fuar boyunca, yerli ve yabancı firmalar arasında toplam değeri 6,2 milyar dolar olan çeşitli iş anlaşmaları imzalandı ve savunma sanayiindeki yenilikçi çözümler tanıtıldı. Bu kapsamda İpek Yolu Uluslararası Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Merkezi Girişimci Kuluçka Merkezi Birim Koordinatörü Mekatronik Mühendisi Safa Kaya ve Roket Takımı üyelerinden Bilgisayar Mühendisliği Öğrencisi Onurcan Sarı, yaptıkları açıklamada şunları belirtti: “İpekyolu Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Merkezi'nde faaliyet gösteren gençler olarak, teknoloji ve savunma sanayi alanındaki çalışmalarımıza kararlılıkla devam ediyoruz. Son dönemde milli firmalarımıza yönelik gerçekleştirilen hain saldırılar, yerli teknolojiye olan inancımızı daha da güçlendirdi. TUSAŞ'a yapılan terör saldırısı biz gençleri daha çok çalışmaya teşvik edecek ve yerli ve milli teknoloji yolundaki adımlarımızı hızlandıracaktır. Bu tür saldırılar, azmimizi daha da pekiştirecektir”.

Programda konuşan Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş, son yıllarda devletin üniversitelerden büyük beklenti içerisinde olduğunun altını çizerek, Fırat Üniversitesinin Türkiye'nin gelişmesine sunduğu katkının artarak devam etmesi için akademisyenlere ve öğrencilere gereken bütün desteği vermeyi sürdürdüklerini belirtti. Rektör Prof. Dr. Göktaş ayrıca, ISIF 2024'de madalya almaya hak kazanan buluş sahibi akademisyenler ile TEKNOFEST'te dereceye giren öğrencileri tebrik etti.

Vali Yardımcısı Armağan Yazıcı ise Türkiye yüzyılında TÜBİTAK yarışmalarıyla, TEKNOFEST yarışmalarıyla gençlerimizin her konuda desteklenmesi, ciddi manada bilim ışığında üreten ve üretken bir nesil yetiştirmek için tüm çabalarımızı ortaya koymamız gerektiğini söyledi.

Konuşmaların ardından TEKNOFEST 2024 içerisinde gerçekleştirilen ISIF'24 buluş fuarı yarışmasında ve TENOFEST 2024 yarışmalarında dereceye girenlere teşekkür belgeleri takdim edildi.

Dünyanın önde gelen teknoloji, inovasyon ve sosyal medya şirketlerinin merkezi konumunda olan Silikon Vadisi'ne yapılan iş gezisinde Prof. Dr. Açık'a, Seza Çimento Yönetim Kurulu Üyesi - Uluslararası İlişkiler ve Dış Ticaret Direktörü Cansu Açık' da eşlik etti.

“YAPTIĞIMIZ GÖRÜŞMELER İŞLERİMİZE VE ÜLKEMİZE DEĞER KATACAK”
Heyetin ziyaret ettiği yerler arasında T.C. Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi, San Francisco Ticaret Odası, Stanford Üniversitesi ve dünya genelinde bilinirliği yüksek önemli teknoloji şirketleri yer aldı. Girişimcilik ve teknoloji alanında önemli temaslarda bulunduklarını söyleyen Prof. Dr. Yasemin Açık, “Türkiye'nin dijital dönüşüm stratejileri, kadın girişimcilerin teknoloji ve inovasyon alanında global iş birliklerini geliştirme fırsatları, yenilikçi iş modelleri gibi ülkemizin ve sektörlerimizin gelişimine katkı sağlayacak önemli konularda fikir alışverişinde bulunduk. NAWBO tarafından düzenlenen panelde TÜRKONFED'in kadın girişimcilere yönelik çalışmalarını anlattık. Bu panelde Seza Çimento'nun hikayesi ve bölgemize sağladığı sosyo-ekonomik değer de katılımcılardan büyük ilgi gördü. TÜRKONFED olarak İş Bankası ile birlikte, TÜSİAD Silikon Vadisi Ağı'nın ev sahipliğinde düzenlediğimiz network etkinliğinde ise teknoloji alanındaki girişimcilerle bir araya geldik. San Francisco'da yaşayan Türk iş insanlarının da yoğun katılımı ile gerçekleşen toplantıda, yapılabilecek iş birliklerine ilişkin önemli adımlar atıldı ve etkileşimler gerçekleşti. Ziyaretlerimizde ve görüşmelerimizde ülkemizin kazanımlarını, sürdürülebilir kalkınma hedeflerini ve yeşil dönüşüm projelerini anlatarak Türkiye'nin büyüyen ve gelişen yapısına vurgu yaptık. Bu ziyaret kapsamında kurduğumuz dostluk ve iş ilişkilerinin işlerimize ve ülkemize değerli katkılar sunacağına inanıyoruz” dedi.

Fırat Üniversitesi öğrencileri ve Elazığ OSB Tasarım ve İnovasyon Merkezi iş birliğiyle faaliyetlerine devam eden Troket takımı, yenilikçi projeleri ve başarılarıyla dikkat çekiyor. Bugün düzenlenen programa OSB Yönetim Kurulu Başkanı Suat Öztürk, Yönetim Kurulu Üyesi İzzet Özen, Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş ile Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Mahmut Doğru ve Prof. Dr. İrfan Kaygusuz katıldı.

Troket takımı, katılımcılara roket teknolojileri hakkında bilgi verdi. Çalışmalar ziyaretçilerden tam ot aldı.

İpek Yolu Uluslararası Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Merkezi bünyesinde 2021 yılında kurulan İpek Yolu Roket Takımı çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. TEKNOFEST'te Türkiye 2 ve 3'üncülüğünün yanı sıra birçok başarı elde eden takım, son olarak roketlerde kullanılan ve ithal edilen SkyLogic Uçuş Kontrol Kartı'nı geliştirdi. SkyLogic Uçuş Kontrol Kartı Roketsan tarafından askeri standartlar altında yapılan 8 farklı teste tabi tutularak onaylandı ve TEKNOFEST'in yayınlamış olduğu Ticari Uçuş Kontrolü Bilgisayarları Listesi'nde yerini aldı. Bu çerçevede ürün ilk olarak çalışmalarını sürdüren 100 roket takımına hediye edildi.

Ürün hakkında bilgi veren Mekatronik Teknikeri Beytullah Türk, 'İpekyolu Roket Takımı 2021 yılından beri TEKOFEST'lere hazırlanıyor. Bu alanda Türkiye 2 ve 3'üncülüğü, en iyi takım ruhu, en iyi sunum ödüllerimiz bulunmaktadır. Yarışmaya hazırlandığımız yıldan itibaren uçuş kontrol kartı üzerinde çalışmalar yürütüyoruz. Takımların en çok zorlandığı kısımlardan bir tanesi uçuş kontrol kartlarını yurt dışından temin etmek oluyordu. Biz de bu alanda kendi üretmiş olduğumuz özgün uçuş kontrol kartımızı ROKETSAN testlerine tabi tuttuk. Bu kartı ticari hale getirmek için çalışmalarda bulunduk. ROKETSAN testlerinden başarıyla geçen SkyLogic ticari uçuş kontrol kartımız onaylandı. ROKETSAN'ın listesine 9. sıradan girdi' dedi.

'Uçuş kontrol kartı, roketlerin beyni olarak geçiyor'

Türkiye'de bunu başarabilen tek roket takımı olmanın gururunu yaşadıklarını dile getiren Türk, 'Diğer kalan 8 firma yurt dışından temin etmek zorunda kalıyor. Bu konuda İl Özel İdaresi bizlere çok büyük destekte bulunarak üretmiş olduğumuz SkyLogic Uçuş Kontrol Kartı'nı 100 takıma ücretsiz olarak hediye etmek istedi. Ticari uçuş kontrol kartı, roketlerin beyni olarak geçiyor. Roketlerin ayrılma sistemleri, yükseklikleri, verileri olmak üzere tüm hepsini bu kart üzerinde toplaması gerekiyor. Roketlerde olmazsa olmaz kartlardan bir tanesidir. Hem özgün olarak yapılabiliyor hem de ticari olarak bulunmak zorundadır. Biz de bu kapsamda diğer 100 roket takımına ücretsiz olarak gönderdik' diye konuştu.

Türkiye ve Avrupa'nın en büyük merkezi olan İpek Yolu Uluslararası Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Merkezi bünyesindeki Girişimci Kuluçka Merkezinde, AR-GE, tasarım, yazılım, kodlama, uçuş simülasyon, teknik ve üretim montaj atölyeleri, tarım, hayvancılık, doğa bilimleri, okçuluk, atıcılık, binicilik gibi birçok alanda çocuk ve gençlere eğitimler veriliyor, projeler geliştiriliyor. Yapılan çalışmalar ile teknoloji konusunda Türkiye'nin dışa bağımlılığını azaltmak, yerli ve milli ürünler geliştirmeyi hedefleyen Girişimci Kuluçka Merkezi mühendis, tekniker ve gönüllü öğrenciler, Uraltay v2 ismini verdikleri robot geliştirdi. Mekanik ve yazılımsal olarak elektronik kartlar yüzde yüz yerli olarak üretilen robot, 2024 yılı TEKNOFEST'te Sanayide Dijital Teknolojileri Yarışması ileri kategoride yarışmalara girecek.

Öte yandan halihazırda fabrika içerisinde yük alıp yük bırakma görevinde çalışmakta olan robot, tamamen otonom çalışmakta ve belirli bir oynama ile 1 buçuk tona kadar yük kaldırabilme kapasitesine sahip.

''Robotumuz yüzde 90 yerli ve milli olarak tasarlandı''

Geliştirdikleri robot ve çalışmaları hakkında bilgi veren Girişimci Kuluçka Merkezinde teknikerlik yapan mekatronik teknikeri olan Beytullah Türk, ''İpek Yolu Girişimci Kuluçka Merkezi olarak teknolojik çalışmalarımıza devam ediyoruz. Bu yıl 2024 TEKNOFEST kapsamında Sanayide Dijital Teknolojileri Yarışması ileri kategoride yarışmalarına hazırlanıyoruz. Ekibimizde bu yıl bilgisayar mühendisi, yazılım mühendisi, elektrik elektronik mühendisi ve makine mühendisi adaylarımız yer almakta. Çoğunlukla bu arkadaşlarımız birinci ve ikinci sınıf öğrencileri oluyorlar. Daha yolun çok başındalar. Robotumuz yüzde 90 olarak yerli ve milli olarak tasarlandı. Mekanik ve yazılımsal olarak elektronik kartlar Uraltay v2 robotumuz yüzde yerli ve milli olarak üretilmiştir. Bu kapsamda maddi ve manevi bizlere her zaman destek olan müdürlerimize sonsuz teşekkürlerimizi sunuyoruz” dedi.

''Robotumuz tamamen otonom olarak çalışmakta''

Kuluçka merkezinde çalışmalarını sürdüren Fırat Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi Eren Güzel ise ''İpek Yolu Girişimci Kuluçka Merkezi 8 aydan beri görev almaktayım. Burada TEKNOFEST için dijital teknolojiler yarışmasında Uralltay v2 adlı robotumuzu geliştirmekteyiz. Bizden sorumlu olan takım kaptanımız Beytullah Türk gözetiminde çalışmalarımız sürdürmekteyiz. Robotumuz şu an halihazırda fabrika içerisinde yük alıp yük bırakma görevinde çalışmakta. Tamamen otonom çalışmaktadır. Belirli bir oynama ile 1 buçuk tona kadar yük kaldırabilme kapasitesine sahiptir. Kendi oluşturduğumuz yazılımlar ve kart ile bu robotumuzu 8 ay içerisinde çalıştırabilir hale getirdik. AR-GE çalışmalarımız halen devam etmekte” şeklinde konuştu.

Fırat Teknokent'te kurduğu yüksek teknoloji şirketinde teknolojik ürünler geliştiren Fırat Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, Nobel ödüllü Alman fizikçi Einstein'ın 1905 yılında ortaya attığı foton teorisini ispatlamak adına 'kuantum parçacık algılayıcı' adını verdiği nanoteknolojik bir sistem üretmişti. Çalışmalarına devam eden Prof. Dr. Yakuphanoğlu, gelecek yüzyılın teknolojisinin fotonik teknolojisi olduğunu kaydetti. Fytronix teknolojisi ile yerli ve milli ürünler üretip, 15 farklı ülkeye ihraç eden FÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve Fytronix'in CEO'su Prof. Dr. Yakuphanoğlu, son olarak fotonik sistem olan fotosentez aktif flaks cihazını üretti. Yerli ve milli olarak geliştirilen bu cihaz ve sistem ile güneş ışınlarına gerek kalmadan yapay fotonlar ile modern tarım yapılabilecek. İleri teknoloji kullanılarak kırsal alanlar dışında kentlerde de kullanılabilecek bu sistem ile bitki yetiştirme sürecine ve hızına etki edilebiliyor.

''Bu sistem ile tarım artık şehirde rahatlıkla yapılabilir''

Geliştirmiş olduğu ürünün isminin fotonik sistem olduğunu belirten Prof. Dr. Yakuphanoğlu, ''Bu fotonik sistem ile tarım artık şehirde kolaylıkla yapılabilir. Özellikle son zamanlarda tarımın önemi giderek arttı. Dolayısıyla biz tarımı yerli ve milli imkanlarla ve yüksek teknolojiyi kullanarak artık tarım yapmalıyız. Tarım iki çeşittir. Birinci tarım şekli yataydır. Topraklarda yatay zeminde ve alanda üretilen bitkilerle yapılandır. Dikey tarım ise şehirde özellikle belirli alanlarda yapılan tarıma diyoruz. Dikey tarımı şehirde yapıldığınızda bitki yetiştirme sürecinde kullanılacak olanın verimli ürünün olması gerekmektedir. Geliştirmiş olduğumuz sistem fotosentez aktif flaks , bu da akışı ayarlayan bir sistem' dedi.

Sistem hakkında bilgi veren Yakuphanoğlu, ''Bu sistemde güneşten gelen fotonlar yerine yapay fotonlar üreterek bunu da bitki üretiminde kullanabilirsiniz. Buradaki fotosentez aktif bölge 400 nanometre ile 700 nanometre arasında bir bölge. Bu bölgedeki fotonları verimli bir şekilde kullanılarak yani ışık enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürerek bir bitkinin büyümesi sağlanabiliyor. Fotosentez işleminde gerekli olan şeyler ise fotonik (fotonlar), besin ve sudur. Modern bir tarım alanını şehirde yapıp bitki üretmek istiyorsanız, fotonik sistem dediğimiz sistemi kullanarak bitkilerin yetişme hızını, büyüme hızını kolaylıkla değiştirebiliyorsunuz. Yüksek teknolojiyi tarımda kullanmak istiyorsak, böyle bir sistemde artık fotonu kullanarak bitki üretimini tarımsal alanları da şehre taşıyarak ya da modern bir tarımsal alan dizayn ederek üretimimizi yerli ve milli imkanlarla dışa bağımlı olmadan kendi ürünlerimizi yetiştirebiliriz' diye konuştu.

''Bakımı yapılmayan klima, akciğer enfeksiyonuna neden olabiliyor''

Klima temizliğinin, otomobil bakımının en önemli adımları arasında yer aldığını belirten Merve Tel, ''Düzenli bakım, klima performansını ve klima kullanım ömrünü uzatırken, sağlığımız için oldukça önemlidir. Düzenli olarak temizlenmeyen klimalar çeşitli mekanik problemlere sebep olarak arıza oluşumunu hızlandırabilir. Bununla birlikte klima bakımı yaptırmadığınızda klimanız hastalık yayacaktır. Toz filtreleri temizlenmeyen, eskiyen parçaları değiştirilmeyen klimaların hem performansları düşecek hem çevreye kötü koku ve bakteri yayarak en önemlisi lejyoner bakteri yani akciğer enfeksiyonu dediğimiz hastalığa neden olur. Bu da sağlığınızı ciddi anlamda tetikleyebilir” dedi.

''Parfüm, deodorant ve çakmak gibi malzemeler patlamaya neden olabilir''

En basit bir klima arızasının 9 ila 10 bin liradan başladığını dile getiren Tel, ''Periyodik olarak bakımı yapılmayan klimalar, ideal filtreleme yapamayacağından toz ve partiküller ortamda kalır. Küf mantarlarının oluşmasına eden olurlar ve ciddi hastalıklara yol açabilir. Bunun yerine düzenli bakım şart, diyoruz. Bu bakımlarda polen filtresi değiştirilir, klima gazı ölçülür ve gerektiği durumlarda eksik ise tamamlanır. Ayrıca klima çalıştırılarak kompresörlü çalışmasına ve klimanın soğutmasına bakılır. Böylece bu tür arıza ve hastalıklara karşı kalmamış olursunuz. Bu aşırı sıcaklarda bir de uyarımız olacak, araç içinde unutulan eşyalara dikkat edelim. Parfüm, deodorant ve çakmak gibi malzemeler patlamaya neden olabilir. Araçlarınızı kontrol için gecikmeyin” diye konuştu.

''Bir ürün ürettiğimizde özellikle yazılımımızın yerli ve milli olmasına dikkat etmemiz gerekmektedir''

Geliştirilen cihazların yazılım ve donanımsal özelliklerinin önemli olduğunu ifade eden Prof. Dr. Yakuphanoğlu, ''Bizlerin amacı, bir teoriyi geliştirip daha sonra bunu uygulamaya dökerek teknolojik bir ürün geliştirmektir. Özellikle hedefimiz üretmiş olduğumuz cihazları yerli ve milli imkanlarla üreterek ülke hizmetine sunmaktır. Bilindiği üzere bir ürünü donanımsal ve yazılımsal olarak üretirsiniz. Donanımsal olarak ürettiğinizde cihazın teknik özelliklerini, mekanik özelliklerini çok kolaylıkla geliştirip koruyabilirsiniz fakat cihazı yazılımsal olarak ürettiğinizde bunun güvenliğini sağlayamazsınız. Biz cihazlarımızı ürettiğimizde özellikle cihazların yazılımlarını bilgisayar ve mobil uygulama ortamında hazırlarız. Bunu da kişinin kullanımına sunarız. Dolayısıyla ikisi arasındaki fark, yazılımı mobil uygulamalarda kullanıldığında bunun açıkları olabilir ve bu yazılımlara dışarıdan bir etki çok kolaylıkla yapılabilir. Yani bu da amacı dışında kontrol edilebilir. Biz bir ürün ürettiğimizde özellikle yazılımımızın yerli ve milli olmasına dikkat etmemiz gerekmektedir. Cihazın yazılımında özellikle konum bilgileri, cihazın teknik özellikleri veya barkodlar kullanarak, bütün bilgilerini bu yazılıma aktararak ve bunlara kolaylıkla erişilebiliyor. Çünkü bilindiği gibi mobil uygulamalarda şu anda biz GPS ve wifi ile diğer teknolojiyi kullanıyoruz. Bunları basit bir uygulama olarak görüp, kullandığımızda bize olumsuz sonuçlar verebiliyor. Dolayısıyla bizim yapmamız gereken bu cihazları yerli ve milli olarak üretirken bizim bütün bileşenlerini yüzde yüz yerli ve milli imkanlarla üretmemiz gerekir ve bunun bütün bilgi ve detaylarının bizde olması gerekir” dedi.

“Konum bilgisini bir telefonda açmak bir insanın güvenliği için en tehlikeli durumdur”

Özellikle akıllı telefonlarda kullanılan mobil uygulamaların kullanımında zorunlu olarak istenen konum bilgisinin açılmasının yol açtığı zararlara değinen Yakuphanoğlu, ''Cihazlarımızı üretip yurtdışına, farklı bir ülkeye gönderdiğimizde bu cihazlara dışarıdan bir müdahalenin olmaması için özellikle cihazın yazılımsal kısmını güvenlik altına almamız lazım. Yazılımda da cihazın içerisinde gömülü sistemler atarak dışarıdan gelen etkiler yok edilebilir. Biz bütün ürünlerimizde buna dikkat etmekteyiz. Yazılımlarımızı lisanslayarak, dışarıdan bir etki olmayacak şekilde ihraç ediyoruz. Şu anda bütün akıllı telefonların en büyük problemi, kullanıldığında telefonun konum bilgisinin açılmasına zorlar. Konum bilgisini bir telefonda açmak bir insanın güvenliği için en tehlikeli durumdur. Konumu açtırmaya çalışıyor ancak konumun kullanacağınız yazılımla bir ilgisinin olup olmadığının farkında olamıyorsunuz. Konum açtırıldığında dünyanın herhangi bir yerinde başkaları tarafından çok kolaylıkla yeriniz tespit edilebilir. Bu da sizin hem iş yeriniz hem de kendiniz için bir tehlike oluşturur” diye konuştu.

“Artık teknolojinin de, savaşların da şekli değişti”

Yerli ve milli yazılımın şart olduğunu dile getiren Yakuphanoğlu, ''Artık dünyada savaşın şekli de değişti. Savaşta artık eskisi gibi fiziki olarak savaşmaya, silah kullanmaya gerek yok. Şu anda teknoloji kullanılarak yazılımsal ve uzaktan erişim sistemi kullanılıyor. Örneğin GPS dediğimiz yazılım ile bir nesnenin herhangi yerini çok kolaylıkla tespit edebiliyorsunuz. İki ülke savaş halindeyken diğer ülkedeki cephanenin konumunu, teknolojik alanlarının konumunu, stratejik mekanların konumu bir yazılım ile kolaylıkla tespit edilebiliyor. Dolayısıyla artık teknolojinin de, savaşların da şekli değişti. Şu anda online savaşlar yapılmakta. Ülke olarak artık üretim yapmak istiyorsak, üretimde iki şeye dikkat etmeliyiz. Birincisi fiziki, mekanik ve donanımsal olarak üretilen cihazlar olması gerekmekte, ikincisi ise bu cihazların yazılımlarının kesinlikle yerli ve milli imkanlarla üretilmesi gerekir. Artık kesinlikle bütün alanlarda yerli ve milli imkanlarla üreteceğimiz ürün olmalı. Artık dünya yeni bir vizyona kavuştu ve dünyanın stratejisi değişti. Dünyada insan ilişkileri online, devlette yapılan işler online, savaşlar online, yani artık her şeyde yazılım var. Bizim gençlerimizi ana işlere yönlendirmemiz lazım. Ana işlerden en önemli mesleklerin başında gelen biri elektrik-elektronik olmak üzere yazılım, makina ve bunları içeren mekatronik olabilir” şeklinde konuştu.

Fırat Teknokent'te kurduğu Yüksek Teknoloji şirketinde teknolojik ürün geliştiren Yakuphanoğlu, Nobel ödüllü Alman fizikçi Albert Einstein'ın 1905 yılında ortaya attığı foton teorisini ispatlamak adına 'kuantum parçacık algılayıcı' adını verdiği nanoteknolojik bir sistem üretmişti.

31 Temmuz günü İletişim Başkanı Fahrettin Altun sosyal medya platformu X hesabı üzerinden Haniye'nin ölümü sonrası taziye mesajı yayımlamış ve Instagramı'ın Haniye ile ilgili paylaşımları engellediğine dikkati çekerek, "Ayrıca, Heniye'nin şehadeti dolayısıyla insanların taziye mesajı yayınlamasını herhangi bir gerekçe göstermeden engelleyen sosyal medya platformu Instagram'ı da şiddetle kınıyorum. Bu çok açık ve net bir sansür girişimidir." ifadelerine yer vermişti.

Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulunda düzenlenen protokol anlaşmasında, güneş panellerinin üretimi, panellerin testleri ve fotovoltaik parametrelerin belirlenmesi konularına, eğitimin geliştirilmesi, yenilenebilir enerji üretimi konusunda deneyimlemesi konularında işbirliği yapılması hedefleniyor.

Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, tarafından verilecek olan eğitimler sonucu öğrencilere güneş paneli tasarımı ve üretimi kapsamını içeren uluslararası alanda tanınan sertifika verilecek. Bu sayede öğrenciler mezun olduklarında iş bulma imkanları da kolaylaşacak.

OTOMOBİL SAHİPLERİNİ İLGİLENDİREN 2 YENİ ÖZELLİK
PTT AŞ, e-Devlet üzerinden HGS kullanıcılarına gerçek veya tüzel kişi ile plaka güncelleme ve plaka sıfırlama başvurusu yapabilme imkanı sundu.

Temmuz ayı itibarıyla HGS kullanıcılarına artık gerçek veya tüzel kişi ile plaka güncelleme ve plaka sıfırlama başvurusu yapabilme imkanı sağlandı.

İŞLEMLER ŞUBEYE GİTMEDEN GERÇEKLEŞTİREBİLECEK
Yeni hizmetle birlikte HGS kullanıcıları, bu işlemleri şubelere gitmeden gerçekleştirebilecek.

PTT AŞ hizmetlerine, e-Devlet Kapısından on bir haneli T.C. Kimlik numarası ve e-Devlet şifresi ile giriş yapılarak ulaşılabiliyor. E-Devlet şifresi bulunmayan vatandaşlar PTT iş yerlerinden e-Devlet üzerinden sunulan hizmetleri gerçekleştirebilmek için gerekli olan şifreyi temin edebiliyor.

PTT AŞ'nin e-Devlet Kapısı üzerinden sağladığı hizmetlere ilişkin detaylı bilgiye resmi internet sitesi üzerinden ulaşılabiliyor.

BİLİMSEL ATÖLYELER KURULDU
Son olarak Gezin köyünde Vali Aydın Arslan Ortaokulu ve İffet Nusret Gülser İlkokulu ile Maden ilçesinde bağlı Hazar İlk ve Ortaokulu'nda düzenlenen etkinlikte, motor pervaneli maket uçak atölyesi, robot atölyesi, tasarım ve üretim atölyeleri, teleskop ile güneş gözlem etkinliği ve bilimsel deneyler atölyeleri kuruldu. Burada atölyelerde uzman, lider ve gönüllüler koordinesinde deneyler yapan öğrenciler, keyifli vakitler geçirdi. Şu ana kadar Karakoçan, Palu, Sivrice ve Maden ilçelerine bağlı köy okullarında gerçekleştirilen etkinlik çerçevesinde teknoloji ile yakından ilk kez tanışan birçok öğrencinin, gök bilimi ve teknoloji alanında ilerlemek istedikleri gözlemlendi.

"EĞLENCELİ ETKİNLİKLER GERÇEKLEŞTİRDİK"
Gezin'de ikamet eden 3'üncü sınıfa giden Hasan Berk Yıldız, “Burada çok eğlenceli etkinlikler yaptık. Uçak yaptık, yanardağın nasıl patladığını öğrendik ve deney yaptık. Buradaki ablalara ve herkes teşekkür ediyorum. Ben ileride cumhurbaşkanı olmayı düşünüyordum sonra kararımı değiştirdim. Herkesin dediğine göre çok zormuş. Sonra futbolcu olmaya karar verdim ama şu an kaşif olmaya karar verdim. Her gün hedefimi mesleğimi değiştiriyorum” şeklinde konuştu.

"ROKET YAPMAK İSTİYORUM"
Hazar Ortaokulu öğrencilerinden Hasan Doğan, “Buraya gençlik merkezinden geldiler. Dolu dolu bir gün yaşadık. Onlara çok teşekkür ederiz. Başta güneş gözlemleme olmak üzere birçok etkinlik yaptık. Onlara çok teşekkür ederim. Uçak yaptık, zeka oyunları oynadık. İleride bir roket yapmak isterim, inşallah da yapabilirim” diye konuştu.

"HEDEFİM GÖKBİLİMCİ OLMAK"
İlk kez teleskop ile güneşi izlediğini ifade eden öğrencilerden Yılmaz Günay ise mutlu olduğunu belirterek, hedefinin ise gök bilimci olmak olduğunu kaydetti.

Gezeravcı, uzayda geçirdiği 14 günlük süreyi ve yaşadığı deneyimleri anlattı. Yüzlerce öğrencinin katılım sağladığı programda, astronot Gezeravcı, öğrencilerin merak ettikleri soruları da samimi bir şekilde cevapladı. İlk olarak Türkiye Milli Uzay Programı İnsanlık İlk Uzay Misyonu hakkında bilgi veren Gezeravcı, uzayda nasıl yemek yedikleri, uyudukları, spor yaptıklarını ve bilimsel çalışmalar yaptıkları ile ilgili merak edilenleri anlattı. Öğrenciler ise Gezeravcı'nın anlattıklarını büyük bir ilgi ve hayranlıkla dinledi.

''Devletimizin iradesiyle yapamayacağımız iş yok''

Sohbet havasında geçen oturumda konuşma gerçekleştiren Gezeravcı, ''Uzaya gidişinin bu faaliyeti dediğim gibi devletimizin güçlü iradesiyle gerçekleştirdik. Bu sadece bir kereye mahsus bir görev değildi. Geçmişte, yüzyıllık tarihimizde belki yapmak için geç başladığımız ama bundan sonraki süreçte hak ettiğimiz payı sizlerin geleceğini temin altına alacak bir sürecin başlangıç yolculuğuydu. Bir yere varış hikayesi değildi. Devletimizin iradesiyle gerçekleştirilen bu görevi sizlerin ayaklarına kadar getirip sizlere anlatmak bizim tarafımızdan sunulmuş bir lütuf değil, bu boynumuzun borcu. Çünkü bu görevin hak sahibi, öznesi, merkezi sizlersiniz. Türkiye Cumhuriyeti 100 yıllık tarihinde ilk defa yapmış olduğu bu uzay görevinde birleşmiş milletlerin bünyesinde bayrağını dalgalandıran 193 tane ülke olmasına rağmen kendi insanını uzaya gönderebilmiş ve uzayda bilimsel çalışmalar yapabilmiş 22'nci ülke oldu. Türkiye Cumhuriyeti güçlü bir devlet, geçmişinden gücünü alan ve gelecekte, geleceğinin teminatı nesilleri için yolunu her daim açık tutan bir devlet. Devletimize güvenin. Devletimizin iradesiyle yapamayacağımız iş yok. Uzayda yaptığımız bu görevler esnasında da bizden önce 21 tane ülkenin yaptığının aynısını yaparak hiçbir farklılık arz etmeden aynı şeyler yaparak da bir şeyler öğrenebilirdik. Her halükarda bir şeyler öğrenecektik. Ancak biz bu ülkenin topraklarından çıkmış, parlak zekalarının ortaya koyduğu çalışmaları, deneyleri uzayda yaparak özgün çalışmalara imza atma imkanı bulduk" dedi.

Oturum, soru cevap kısmı ile son buldu

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) Genel Müdürü Temel Kotil, sosyal medya hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamasında "Bugün gurur günümüz" ifadesini kullanan Kotil'in paylaşımı şu şekilde:

"KAAN'ımız 13 dakika havada kalarak 8000 feet irtifada 230 knot hıza ulaştı. Bu yolda bizlerin yolunu açan Cumhurbaşkanımız Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a ve #KAAN'ımız için başından beri büyük özveriyle çalışan tüm çalışma arkadaşlarıma ve ailelerine teşekkür ederim. "

e-Devlet portalı kullanıcıların hayatını kolaylaştırmaya devam ediyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) milyonlarca emeklinin yeni kök maaşını e-Devlet'e yükledi.

Bugüne kadar SGK'nın internet sitesi üzerinden yapılan sorgulama artık e-Devlet'ten gerçekleştirilebilecek.

Sorgulama nasıl yapılıyor?

e-Devlet'ten hesaplamayı yapmak oldukça basit. Öncelikle e-Devlet portalına giriş yapılıyor. Arama motoruna "Ne kadar emekli maaşı alırım" yazılıyor. İlk seçenekte çıkan "4A emekli aylık bilgisi hesaplama"ya tıklanıyor. Gelen ekranlarda istenen bilgiler girildikten sonra alınacak tahmini emekli maaşı ve diğer bilgiler görülebiliyor.

Uygun şartları sağladıktan sonra emekli maaşını öğrenmek artık dakikalarınızı alacak. Kullanıcı dostu uygulama, beğeniyle karşılandı..

e-Devlet kapısı, dijitalleşen Türkiye yolunda önemli bir araç haline geldi. Devlet tarafından verilen hizmetler, e-Devlet aracılığıyla elektronik ortamda vatandaşlara sunuluyor.

HASARI 6 DAKİKADA DEVLET KURUMLARINA BİLDİRECEK
Bu kapsamda TÜBİTAK'a sunulan ve kabul gören proje kapsamında geliştirilecek ve AFAD başta olmak üzere bir çok kurumun envanterine sunulacak Yapay Zeka Destekli Afet Dronu sayesinde, depremden yaklaşık 6 dakika sonra yerleşim yerlerindeki hasar durumu belirlenerek, görüntü işleme metodu ve yapay zeka kabiliyetleri ile ilgili bölgede hangi binada ne kadar hasar olduğu dakikalar içerisinde ilgili devlet kurumlarına iletilerek acil müdahale konusunda yönlendirme yapacak.

"AKTİF GÖREV ÜSTLENECEK"
Geliştirilecek yapay zeka drone aynı zamanda deprem anında ilgili bölgeye uydu aracılığı ile Free WİFİ ağı sağlayarak enkaz altındaki depremzedelerin acil yardım çağrıları için iletişim hizmeti de sunacak. Deprem sonrası çalışmalarda da üzerinde bulunan termal kamera özelliği ile enkaz altında canlı sayısı tahmininde de bulunabilecek Afet Dronu, gece saatlerinde arama kurtarma çalışmalarında ışık sağlama, ve 14 kilograma kadar alet edevat, teçhizat nakil işlemlerinde de kullanılabilecek.

"ELAZIĞ'DA SERİ ÜRETİME GEÇECEK"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'nin afetlere en hazırlıklı ülke olacağı beyanı ile Ulusal Risk kalkanı kurulacağı açıklamaları sonrasında bu alanda TÜBİTAK tarafından onaylanan ilki teknoloji projelerinden olma niteliği taşıyan Akın Teknoloji Afet Dronu, kamu envanterine girme süreci gerçekleştirildikten sonra Elazığ'da kurulacak tesiste seri üretime geçilecek.

"DEPREMİN YILDÖNÜMÜNÜN OLDUĞU GÜN PROJEMİZ ONAYLANDI"
Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesinde TÜBİTAK tarafından proje ile ilgili gerçekleştirilen törene katılan Akın Teknoloji ve Savunma Sanayi Sistemleri Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Akın, yaptığı konuşmada; ‘'Bugün depremin birinci yıldönümünde gerçekleştirilen programda Afet Dronu projemizin TUBİTAK tarafından onaylanıp desteklendiğini öğrenmekten büyük mutluluk duyduk. Projemizin kabulünün bugün gerçekleşmesinin manevi bir yönü de var. Ülkemiz ve bölgemizin deprem üretebilen aktif faylar üzerinde olduğu gerçeği ile yola çıktığımız bu süreçte AR-GE ekibimizle 2020 Elazığ depreminden itibaren ileri teknoloji çalışmaları gerçekleştirdik ve nihayetinde TÜBİTAK'tan onay aldık. Bu minvalde kıymetli Tübitak Başkanımız Prof. Dr. Hasan Mandal, Teydeb Başkanımız Mehmet Aslan ve Teydeb Başkan Yardımcısı Hasan Selek'e desteklerinden ötürü teşekkürlerimi iletmek istiyorum. Bugün kendileri ile yaptığımız görüşmelerde bizlere desteklerini tekrar ifade ederek Elazığ'dan yeni projeler istediklerini belirttiler. Bizler de kendilerine destekleri için teşekkür ederek kısa zamanda AR-GE ekibimizin gerçekleştirdiği yeni bir projemiz ile daha TÜBİTAK'ın kapısını aşındıracağımızı belirttik. Emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarıma teşekkür ediyor, afetlerde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza rahmet ailelerine sabr-ı cemil diliyorum.'' dedi.

Kapsülün Dünya'ya doğru yolculuğuna başlayacağı yeni tarih en erken 6 Şubat Salı günü olarak belirlendi.

SpaceX, ekibin Uzay İstasyonu'ndan ayrılışına ilişkin hava koşullarını gözlemlemeye devam edecek.

Salı günü koşulların uygun olduğuna karar verilirse Gezeravcı ve beraberindeki 3 astronot eve doğru yaklaşık 20 saatlik dönüş yolculuklarına başlayacak.

Yarışmaya ilişkin yapılan açıklamada şunlar kaydedildi: “46 ana kategori ve 117 alt kategoride düzenlenecek yarışmada 30 milyon TL ödül ve 55 milyon TL'nin üzerinde malzeme desteği sizi bekliyor. Genç teknoloji tutkunları, hayallerinizi TEKNOFEST'te gerçekleştirmek için başvurular 20 Şubat 2024'e kadar devam ediyor. “ denildi.

Fırat Teknokent de kurduğu Yüksek Teknoloji şirketinde teknolojik ürün geliştiren FÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, Nobel ödüllü Alman fizikçi Einstein'ın 1905 yılında ortaya attığı foton teorisini ispatlamak adına 'kuantum parçacık algılayıcı' adını verdiği nanoteknolojik bir sistem üretti. Yakuphanoğlu, geliştirdiği sistem sayesinde bir kaynaktan çıkan ışık hüzmesini sensör yardımıyla madde içerisine göndererek, ışığı oluşturan fotonların ortamda enerji dalga paketçikleri halinde yayıldığını bilgisayar ekranında görüntülemeyi başardı. Prof. Dr. Yakuphanoğlu, ilim insanlarının Einstein'ın foton teorisinden yola çıkarak ışığın hem parçacık yani foton adı verilen enerji paketleri hem de dalga şeklindi davrandığını gözlemlemek adına farklı deneyler yaparak bunu ispatlamaya çalıştıklarını söyledi.

'Kuantum Parçacık Algılayıcı cihazı ile fotonun görüntülenmesini başardım'

Buna ilişkin en meşhur deneyin 1803'de fizikçi Thomas Young tarafından ortaya atılan 'Çift Yarık' deneyi olduğunu ifade eden Prof. Dr. Yakuphanoğlu, 'Üretmiş olduğum sistem özellikle kuantum fiziği alanında yeni geliştirmiş olduğum bir cihaz. Bu cihaza olan ilgim, özellikle son zamanlarda elektro-optik ve fotonik konusunda yapmış olduğum bilimsel çalışmalardan kaynaklanmaktadır. Işık da bilindiği gibi parçacık ya da dalga davranışı sergilemektedir. Ben de ışığın parçacıktan oluşup oluşmadığını gerçek anlamda ispat etmek amacıyla yeni bir cihaz geliştirmeye karar verdim. Bilindiği gibi Einstein 1905 yılında ışığın parçacık yapısına sahip olabileceğini söyledi. Daha sonra bunu destekleyen Arthur Compton ise yapmış olduğu araştırmalarda ışığın parçacık kavramını fiziğe kazandırdı. Bununla ilgili gerekli teorik bilgileri toplayarak Einstein ilk makalesini Almanya'da bir dergide yayınladı. Orada 'ışık sürekli bir hareket formuna sahip değil, kesikli parçacıklar formuna sahip' demiştir. Kesikli parçacık dediğimiz şey ise elektromanyetik dalgaların kuantasına foton diyoruz. Işığın parçacık yapısı uzun yıllarda teoride kaldı ve ışığın fotonlar halinde yayıldığı herhangi bir şekilde deneysel olarak gözlemlenemedi. İlk olarak ışığın dalga yapısı 'Çift Yarık' deneyi ile ispatlandı. Fakat çift yarık deneyi ışığın fotonlar halinde yani dalga paketcikleri halinde yayıldığı görülmedi. Ben de ışığın fotonlardan oluştuğunu ve fotonlar halinde yayıldığının nasıl ispat edebilirim ve nasıl bir cihaz geliştirebilirim diye, uzun yıllar çalışmaktaydım. Son zamanlarda geliştirdiğim, Kuantum Parçacık Algılayıcı cihazı ile fotonun görüntülenmesini başardım' dedi.

'Bu çalışmayı yapmamdaki sebep, Einstein'ın meşhur teorisini ispatlamak'

Yapmış olduğu çalışmaları hakkında bilgi veren Yakuphanoğlu, 'Ben de yapmış olduğum çalışmalarda gerçek anlamda bir ışığın kesikli olarak bir madde içerisinde yayıldığını nasıl ispat edebilir, görüntüleyebilirim bununla ilgili çalışmalar yaparak böyle bir cihaz geliştirmeye karar verdim. Kuantum Parçacık Algılayıcı Cihaz ismini verdim. Foton kavramı şundan dolayı önemli, artık elektronik cihazlardan çok fotonik cihazlar üretilmeye başlandı. Fotonik cihazlar, elektronik cihazlara göre daha yüksek hıza sahip. Daha hızlı bir algılama ve görüntüleme özellikleri var. Dolayısıyla biz bunları kullanarak çok hızlı algılayabilen ya da veri iletişimini çok hızlı yapabilen yeni teknolojik cihazlar geliştirebiliriz. Einstein bu teoriyi 1905 yılında ortaya attı ve daha sonra bununla ilgili bir makale yazarak yayınladı. Yaklaşık 100 yıl boyunca bunun gerçekliği ile ilgili deneyler yapıldı ama biz gerçek anlamda fotonu göremedik. Son zamanlarda ise bir Fransız bilim adamı tarafından, foton odası yapıldı. Bu deneyde bizim yapmış olduğumuz gibi fotonun dalga paketçikleri halinde yayıldığını gösterilemedi. Benim bu çalışmayı yapmamdaki sebep, Einstein'ın meşhur teorisini ispatlamak ve teknolojiye fotonik aygıt kavramını kazandırmaktır ' diye konuştu.

'Elektronik aygıtların yerini fotonik aygıtlar alacak'

Geliştirdiği foton algılayıcı sistemin fotonik teknoloji ile yine nesil cihaz ve aygıtların geliştirilmesine katkı sunacağına aktaran Yakuphanoğlu, ' Artık bu teoriyi bir lise veya ortaokuldaki bir öğrencinin ya da üniversitedeki bir gencin çok kolaylıkla anlatabiliriz. Foton kavramı anladıktan sonra artık ileri teknoloji üretebiliriz. İleri teknoloji de şuanda elektronik yani elektron tabanlı aygıtlar üretmekteyiz. Elektronik aygıtların yerini fotonik aygıtlar alacak. Üreteceğimiz elektronik aygıtların içerisinde hareket edecek olan parçacık foton olacak. Fotonun da hızı saatte 300 bin kilometre bölü saniyeye gibi çok hızlı hareket eder. Dolayısıyla biz hızlı bir şekilde bir veriyi bir noktadan başka bir noktaya transfer edebileceğiz, görüntüleme işlemini çok hızlı yapacağız. Elektron ve foton arasındaki ayırt edici farklardan bir tanesi ise elektron kütlesi var ama fotonun kütlesi yok. Yani bunun kinetik enerjisi yok. Kütle yoksa sadece hız var. Gelecekte artık slim ekranlar, monitörler, bilgisayar ekranlar çok ince olacak. Gelecek yıllarda artık ısıtma da olmayacak, evlerinizin penceresine ışığı geçiren saydam bir plastikle kaplayıp evinizi bile ısıtabileceğiz' şeklinde konuştu.

Proje çerçevesinde insanlarla iletişim kurabilen, soruları yanıtlayabilen ve duygularını anlayarak ona göre değişik reaksiyonlar verebilen insansı robot ‘Pepper' geliştirildi. Projede, duyguları anlama ve ifade etme konusunda sorun yaşayan Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) çocuklara Pepper ile duygu eğitimi verilmesi planlanıyor. Toplumda otizmli çocukların sayısının giderek artığını ve buna bir önlem alabilmek, çocukların daha iyi öğrenmelerini sağlayabilmek için projeyi hayata geçirdiklerini dile getiren Doç. Dr. Genç, yapılan araştırmalarda da otizmli çocukların öğretmenlerinden farklı olarak robotlarla daha fazla sosyal iletişim kurduğunu söyledi. Otizmli çocukların en önemli sorunlarından birisinin de sosyal beceri ve insanlarla kaynaşma olduğunu vurgulayan Genç, bu tarz problemleri robot aracılığı çözmek için umut vadeden sonuçlar elde ettiklerini ifade etti.

"Bu robot insanlarla iletişim kurabiliyor"
2 yıldır insansı robotlarla ilgili araştırmalar geliştirdiklerini belirten Doç. Dr. Zülfü Genç, ''Özellikle otizmli çocukların eğitimiyle ilgili 2 projeyi hayata geçirdik. Bugün itibariyle TUBİTAK 4008 çerçevesinde engelli bireylere yönelik olan kapsayıcı toplum uygulamaları kapsamında ‘Robot Arkadaşımla Duyguları Tanıyorum, Legolarla İnşa Ediyorum' Projemizi bugün itibariyle başlatıyoruz. Teknolojik gelişmeler, çok hızlı bir şekilde ilerliyor. Yapay zekanın hayatımıza girmesiyle cihazların da akıllı özellikler sergilediklerini görüyoruz. Bu robot da insanlarla iletişim kurabiliyor. İnsanların sorularını yanıtlayabiliyor. Duygularını anlayabiliyor ve ona göre değişik reaksiyonlar verebiliyor. Bu tamamen bizim programlama becerilerimizle alakalıdır. Robotu hemen tüm sosyal alanlar kullanabilecek şekilde programlayabiliyoruz. Yakın bir zamanda belki de bir öğretmenin yerini alamayacak ama öğretmene destekleyici olarak sınıf ortamlarında bu robotları görebilirsiniz. Diğer birçok endüstride robotlar var. Bizim buradaki amacımız eğitim alanında faydalanabilmek. Şu anda bu sonuçlar, robotların çocukların gelecek yaşamlarında önemli bir parçası olabileceğini düşünüyoruz. Toplumumuzda çok fazla yaşlı birey var. Yaşlı bireyler genelde yalnız yaşıyorlar. Onlara da temel destek verecek, bir arkadaş gibi davranabilecek robotların da yakın bir zamanda hayatımızda olabileceğini tahmin ediyoruz'' dedi.

''Otizmli çocukların insansı robotlarla daha fazla sosyal iletişim kurduklarını gördük''
Projeye Türkiye'nin birçok üniversitelerinden önemli öğretim üyelerinin destek verdiğini aktaran Genç, ''İstanbul Teknik Üniversitesi, Yeditepe Üniversitesi, Kocatepe Üniversitesinden yapay zeka ve otizm alanında uzman hocalar eşlik ediyor. Üniversitemiz bu anlamda önemli çalışmalara imza atıyor. İnsansı robotla ilgili önemli yatırımlar gerçekleştiriyoruz. Toplumumuzda otizmli çocukların sayısı giderek artmaktadır. Buna bir önlem alabilmek, çocukların daha iyi öğrenmelerini sağlayabilecek çözümler arıyoruz. Yaptığımız araştırmalarda da gördük ki otizmli çocukların insansı robotla yapılan çalışmalara karşı ilgili oldukları, öğretmenlerden farklı olarak robotlarla daha fazla sosyal iletişim kurduklarını gördük. Bu iki paralel yürüyen proje çerçevesinde matematik becerilerinde gelişim olduğunu gördük. Aynı zamanda bu çocukların en önemli sorunları sosyal beceri ve insanlarla kaynaşma. Bu tarz problemleri robot aracılığı çözmek için çok umut vadeden sonuçlar elde ettik. Çalışmalarımızı daha geniş kapsamlı toplumsal olarak bir yarara dönüştürmek için sürdürmek istiyoruz'' diye konuştu.

Soru: Tam olarak neredesiniz, konum?

Gezeravcı: Yerden 400 kilometre (km) yüksekte, ISS istasyonunda, istasyon dakikada 500 km yer değiştirdiği için tam konum mümkün değil.

Soru: Atmosfere giren her şey yanıyor, eriyor, uzay aracı hangi maddeden yapılmış ki bir şey olmuyor?

Gezeravcı: Seramik ve karbonfiber türevlerinden, ısı dayanımı yüksek dış kaplama mevcut.

Soru: Dönüşte 5 santimetre boy uzaması olacak mı?

Gezeravcı: Uzun süreler kalınsaydı mümkün olurdu ancak 14 günde pek bir şey değişmez. Bu arada uzay uzaması ciddi sağlık sorunudur, bilginize.

Soru: UUİ'den hangi gezegenler görülebiliyor?

Gezeravcı: Mesafe dolayısıyla çıplak gözle gezegenlerden sadece Ay görülebilir.

Soru: Adıyaman tütünü ekmeyi unutma.

Gezeravcı: Bazı bitkilerin ekimi yapılıyor ve fizyolojisi incelenecek ancak maalesef bu bitki Adıyaman tütünü değil.

Soru: Uzayda 7 gün, dünyada 7 yıl mı gerçekten?

Gezeravcı: Günde 16 gündüz ve gece geçirilse de gerçekte aynı zaman dilimindeyiz. Birebir yani :)

Soru: Bu uzay aracının çekimi dron ile mi yapılıyor? Nasıl?

Gezeravcı: Uzay istasyonu kameralarıyla ve yerden yüksek çözünürlüklü kameralarla zum yapılarak.

Soru: Sabri abinin toplarını getirmeyi unutmayın.

Gezeravcı: Uluslararası uzay istasyonu 400 km yükseklikte. Aşağıdakileri toplamışlar, kalanlar biraz daha yüksekte. Ay yolculuğu olursa anca öyle.

Soru: 2024 Lisans KPSS'de soru olarak gelir misiniz?

Gezeravcı: Planlanan, gerçekleşen ve varış tarihlerine dikkat edin.

Soru: Neden 36 saat sürdü yolculuk, süre fazla değil mi?

Gezeravcı: Varış noktası yani UUİ 400 km yükseklikte, 28 bin km hızla hareket ediyor. Roket fırlatıldığında henüz onuncu dakikada 200 km yüksekliğe çıkmıştı bile ancak dakikada 500 km yer değiştiren UUİ ile aynı noktaya varmak, hızları eşitlemek ve bunu tek seferde yapmak 36 saat sürüyor şu anki teknolojiyle.

Soru: Dönüş ne zaman?

Gezeravcı: 3 Şubat olarak planlandı ancak serbest düşme şeklinde olacağı için hava durumuna bağlı olarak değişiklik gösterecektir.

Soru: Berber Türk mü?

Gezeravcı: Mikhail Borisovich Kornienko - Rus - 1960 doğumlu.

Soru: Tuvalet işi nasıl oluyor?

Gezeravcı: Elektrikli süpürge gibi vakum yapan sistemler mevcut, dışkı havada uçmak yerine çekiliyor.

Soru: Sıvılar nasıl dağılmadan duruyor?

Gezeravcı: Yüzey gerilimi dolayısıyla dağılmıyor (Sıvılarda yüzey gerilimi yazarak araştırabilirsiniz).

Soru: Yemek nereden geliyor?

Gezeravcı: Hazır halde dünyadan geliyor.

Soru: Nasıl?

Gezeravcı: Kargo görevleriyle ve yolculu görevlerle.

Soru: Yemeğin mideye inmesi yer çekimsiz ortamda nasıl oluyor?

Gezeravcı: Peristaltik hareket adı verilen ve otonom çalışan kaslarla yemek hareket ettirilir, yemek borusu ve bağırsaklarda besinin hareketi bu şekilde sağlanır. Yer çekimiyle alakası yoktur.

Soru: Yer çekimsiz ortamı tarif edebilir misiniz?

Gezeravcı: Su altında olmak gibi.

Soru: Mide bulantısı var mı?

Gezeravcı: Vertigonuz yoksa sorun olmaz.

Soru: Geri dönüşte kapsül rastgele bir yere mi iniyor?

Gezeravcı: Hayır, UUİ'nin 28 bin kilometre/saat hızı dolayısıyla fizikteki eğik atış hareketi gibi bir hareketle başlayıp atmosfere girdikten sonra açılan 2 adet paraşütle dikey harekete dönüşecek olan geri dönüş yolu hesaplanarak, düşüş noktası önceden tespit edilerek planlanıyor. Düşüş esnasında karşılama ekibi su üstünde düşüş noktasında hazır bekliyor. Sayfamda Axiom 1'in dönüş videosu mevcut, inceleyebilirsiniz.

Soru: Yüksek hız dolayısıyla kenetlenme zor oldu mu?

Gezeravcı: Hayır, 400 kilometre yükseklikte atmosfer şartları olmadığı için (rüzgar, hava direnci vs.) bir problem oluşmuyor.

Soru: Kenetlenme esnasında son yaklaşma için hareketi ne sağlıyor?

Gezeravcı: Newton yasalarından, etki tepki prensibiyle uzay aracından, hareket etmek istediğiniz yönün aksi yönde sıvılar püskürtülür. Sıvının püskürtüldüğü yönün aksi yönünde ittirilirsiniz.

Soru: Uyku nasıl?

Gezeravcı: Sayfamdaki videolarda görebileceğiniz şekillerde, kendinizi sabitleyerek uyuyabilirsiniz ancak yer çekimi olmadığından suda uyumak gibidir. Vücut ağırlığınız üzerinize çökmediğinden ağrısız rahat uyursunuz.

Soru: Roket 70 metreydi, kapsül küçücük, kalanı nerede?

Gezeravcı: 3 kademeli ateşleme sistemi mevcut, içerisinde bol miktarda yakıt ve motorlar bulunan ilk 2 kademe görev başlangıcından kısa bir süre sonra ayrıldı. Bu parçalardan ilki otomatik geri dönüş yaptı, ikincisi kontrollü bir şekilde imha edildi. Geriye sadece kapsül kaldı.

Soru: Günde 16 gece, 16 gündüz nasıl oluyor?

Gezeravcı: UUİ'nin hızı dolayısıyla dünyanın etrafı 90 dakikada bir tam tur dönülmektedir. Dolayısıyla dünya üzerinde bir buçuk saatte bir kez gece ve bir kez de gündüz yaşanan bölgeler üzerinden geçilmektedir. 24 saatte yaklaşık 16 tur atılmaktadır.

Soru: Şu anda UUİ'de kaç kişi var ve ne kadar kalıyorlar?

Gezeravcı: Şu anda Alper Gezeravcı ile birlikte toplam 11 kişi bulunmakta olup Axiom 3 astronotları dışındaki 7 astronot, 6 ay boyunca orada kalıp sonrasında dönüyorlar.

Soru: Oksijen nereden geliyor?

Gezeravcı: Elektroliz yöntemiyle su, oksijen ve hidrojene parçalanıyor.

Soru: UUİ, nasıl bir yer?

Gezeravcı: Sayfamda videosu mevcut olup adeta dev bir laboratuvardır. Dünyadan 400 kilometre yüksekte olup 28 bin kilometre/saat hızla hareket etmektedir. 16 ülke tarafından uzayda birleştirilerek yapılmıştır, yaklaşık 450 ton ağırlığında olup sürekli ekleme yapılmaktadır. 150 milyar dolardan fazla maliyeti olan tesis, yaklaşık futbol sahası büyüklüğündedir.

Soru: UUİ'de ne yapıyorlar?

Gezeravcı: Deney ve gözlem.

Soru: Hiç kobay gönderildi mi UUİ'ye?

Gezeravcı: (Uzaya) 1961 yılında Sovyetler Birliği'nin bir köpek, bazı fare türleri ve kurbağalar gönderdiği kayıtlarda mevcuttur (Korabl-Sputnik 4).

AX-3 EKİBİNİ TAŞIYAN UZAY ARACI BAŞARIYLA FIRLATILMIŞTI

SpaceX'e ait Dragon uzay aracı, ABD yerel saatiyle 18 Ocak 16.49'da (TSİ 19 Ocak 00.49) NASA'nın Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden başarıyla fırlatılmıştı.

Yaklaşık 36 saat süren uzay yolculuğunun ardından ilk Türk astronot Gezeravcı'nın da bulunduğu Ax-3 mürettebatını taşıyan araç, TSİ 13.42'de UUİ'ye kenetlenmişti.

Fırlatmanın ardından Falcon-9 roketinin yeniden kullanılabilirlik özelliğine sahip ilk aşama güçlendiricisinin Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu'ndaki İniş Bölgesi 1'e (LZ-1) iniş yapacağı belirtildi.

SpaceX'ten yapılan açıklamada, Gezeravcı'nın da içinde bulunduğu mürettebatın uzayda bulundukları süre boyunca insan fizyolojisi ve endüstriyel gelişmelere odaklanan 30'dan fazla bilimsel deney gerçekleştireceği kaydedildi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, görev süresi boyunca Albay Alper Gezeravcı'nın, TÜBİTAK UZAY koordinasyonunda Elazığ Kaya Karakaya Fen Lisesi ve Yozgat Fevzi Çakmak İlkokulu öğrencileri ile iletişim kuracağını, bu amaçla özel amatör telsizcilik etkinlikleri için ise Türkiye Cumhuriyeti Yüzüncü Yılına ithafen ‘TC100ISS' çağrı işareti tahsis edildiğini belirtmişti. Uraloğlu'nun açıklamaları sonrası ilk kez görüntülenen Türkiye'nin en başarılı 20 lisesi arasında yer alan Elazığ'daki Kaya Karakaya Fen Lisesi'nde, heyecan ve gurur bir arada yaşanıyor. Görüşleri alınan okul müdürü ve öğrencileri ise Türkiye tarihinde ilk astronotun uzaya çıkması bu bağlamda ilk iletişimin kendileri ile olacak olması heyecan ve gurur verici olduğunu kaydetti.

“ Türkiye tarihinde ilk olan biriyle konuşmak, görüşmek ve uzay ortamında bunu takip etmek elbette öğrenciler ve bizler tarafından üst düzeyde bir heyecan oluşturmuştur”

Sürecin başlamasıyla birlikte okulda gurur verici bir heyecan oluştuğunu ifade eden Kaya Karakaya Fen Lisesi Müdürü Yadin Çelik, “ Bu sürecin başlangıcında mezun öğrencilerimiz olması, okuluna sahip çıkması bununla birlikte bu öğrenciler diğer öğrenciler üzerinde de çok büyük bir etki oluşturdu. Böyle bir çalışmanın ülkemiz için bir tarihi olay olması bağlamında Elazığ ilimizin seçilmesi ve ilimizin içerisinde Kaya Karakaya Fen Lisesi'nin seçilmesi bizi oldukça mutlu etti. Tarihi net olmamakla beraber muhtemelen ocak ayının sonları ya da şubat ayında bakanlıkça okulun bahçesine bir istasyon kurulacak. İstasyonun kurulmasıyla birlikte öğrenciler bu sistem üzerinde ülkemizin ilk astronotu Alper Gezeravcı ile bir canlı bağlantı yapacak, karşılıklı bir söyleşi içerine girecekler. Karşılıklı sorular olacak ve interaktif bir süreç başlayacak. Öğrencilerimiz, Türkiye'de bu kadar okul varken gurur verici bir şekilde ve bununla mutlu duymaları bağlamında neden seçildik diye heyecan verici bir şekilde merak ettiler. Bundan önceki yıllarda bizim öğrencilerimizin çeşitli astorfizikçiler ile okul ortamında online söyleşileri olmuştur. Bunun içerisinde Türkiye tarihinde ilk olan biriyle konuşmak, görüşmek ve uzay ortamında bunu takip etmek elbette öğrenciler tarafından üst düzeyde bir heyecan oluşturmuştur” dedi.

“ Ülkemizin bu alanda büyük gelişmeler göstermesi gerçekten beni çok mutlu ediyor”

Tarihi ana şahitlik edecekleri için çok heyecanlı olduğunu dile getiren öğrencilerden Fatih Eray Kaya, “Elbette ki hem kendim hem okulum hem de ülkem adına çok heyecanlıyım. Çünkü ülkemizde ilk defa uzaya bir Türk gönderilecek ve bu Türkün uzaya çıktığı zaman onunla konuşacağımız, tarihi ana şahitlik edeceğimiz için çok heyecanlıyım. Buna ayır bir parantez açmak gerekirse, ilk defa bir Türkün uzaya çıkması bizim hem teknoloji alanında hem de sanayi alanında büyük gelişmeler gösterdiğimizin bir kanıtı olmuş oluyor. Şahsım adına konuşmam gerekirse mühendis olmak isteyen ve teknoloji ile yakından ilgili biri olduğum için ülkemizin bu alanda büyük gelişmeler göstermesi gerçekten beni çok mutlu ediyor” diye konuştu.

“İletişime geçeceğimiz zaman o an aklıma ne geleceğini hiç bilemiyorum çünkü çok heyecanlandırıcı bir şey”

İletişim geçecekleri günü sabırsızlıkla beklediklerini belirte öğrencilerden Elif Akman, “Ülkemizden uzaya çıkacak ilk astronotun çıkması bizi oldukça gururlandırıyor. Bence bu ülkemiz için çığır açan büyük bir yenilik. Çünkü bu aynı zaman ülkemizi, dünyaya duyuran bir gerçek. İletişime geçeceğimiz zaman o an aklıma ne geleceğini hiç bilemiyorum çünkü çok heyecanlandırıcı bir şey” şeklinde konuştu.

“Astronot olmayı düşünen herkese bir cesaret olacağını düşünüyorum”

Öğrencilerden Ravza Nur Talu ise “ Bu ilk astronotun bizim için çok guru verici yanları var. Sonuçta ben de küçükken astronot olmak isterdim. Eminim herkes astronot olmak istemiştir ama birisi çıkana kadar bu uzak görünüyordu. Başta bunu düşünen herkese bir cesaret olacağını düşünüyorum. Aynı zamanda bize bu iletişim imkanı sağlayan mezunlarımıza da arkadaşlarım ve kendi adıma teşekkür ederim” diyerek duygularını paylaştı.