Dyt. Hilal Ekren

Dyt. Hilal Ekren

Diyetisyen

En Çok Kullanılan Diyet Listeleri

Toplumun genelinde refah seviyesinin artması, gıdaya olan ulaşımın kolay ve rahat bir hâl alması, teknolojinin gelişmesiyle gıdalarda görsellikte ve lezzet çeşitliliğinde muhteşem bir zenginliğin yaşanması gibi sebeplerle; insanların tüketimi ve beslenmeye ayrılan bütçe artmıştır.

Bununla birlikte; sosyal medyanın ve kitlesel iletişim araçlarının insanlara dayatmış olduğu ‘’Zayıf insan güzeldir’’ algısı, büyük bir tezatlık meydana getirerek insanları kısa sürede çok fazla kilo verdirecek alternatif çözüm yollarına yönlendirmiştir. Yani kısa sürede kilo verdiren diyetlere, fiziksel aktivitelere, hatta zayıflama ilaçlarına…

İnsanlar kısa sürede forma girmekle birlikte bunu yaparken aç kalmak istemiyorlar. Bu noktada tok tutan yiyecekler ve kısa sürede verilecek kilo miktarı ön plana çıkıyor.

İnsanlar 3 günde 5 kilo verdiren diyetler gibi başlıklarla popüler diyetlere yönelip uygulamaya çalışıyorlar. Bunlardan en popüler olanlarını kısaca inceleyip değerlendirecek olursak; Dukan Diyeti, Karatay Diyeti, Protein Diyeti, İsveç Diyeti, Patates Diyeti, Lahana Diyeti, Yoğurt Diyeti, Yumurta Diyeti, Gaps Diyeti, Hurma Diyeti başlıkları altında değerlendirebiliriz.

Bu diyetlerin tercih edilmesi insanların tüketim alışkanlıklarına, ulaşım koşullarına, sevdikleri besinlere, rahat uygulayabileceklerini düşünmelerinin yanı sıra kişinin fiziksel aktivite ve sosyoekonomik durumuyla d ilişkili olmaktadır. Örneğin sporcular genellikle kısa sürede kilo vermek için protein diyetini tercih ederken, sosyoekonomik düzeyi düşük genellikle hafif egzersizi olan insanlar patates diyeti, lahana diyeti, yoğurt diyeti gibi şok etkisi yaratabilecek diyetlere yönlenmektedirler.

Kısa ismini zikrettiğimiz diyetleri inceleyecek olursak;

1.Dukan Diyeti:

İsmini diyeti ortaya çıkaran Pierre Dukan’dan alan Dukan Diyeti, aşamalı olarak yapılan ve günlük besin tüketiminin yüzde 40’ının proteinden yüzde 60’ının sebzeden oluştuğu bir şok diyet. Günlük enerji gereksiniminin alınmamasının yanı sıra protein, karbonhidrat ve yağ oranı da beslenme uzmanlarının onaylamadığı oranlarda olduğu için dengeli bir beslenme sağlanmış olmuyor. 

Başlangıç aşamasında yani diyetin ilk haftasında sadece protein tüketimi serbest. İkinci evrede(seyir dönemi) ise proteine ek olarak sebze tüketimi başlıyor. Dukan diyetinde öğün saati ve porsiyon kısıtlaması yok. Diyet boyunca herhangi bir karbonhidrat tüketimi yok. (Bazı kaynaklarda yulaf kepeğinin serbest olduğu yer almıştır.)

Son aşamada (güçlendirme evresi), listeye yavaş yavaş meyve ve karbonhidrat ekleyebiliyorsunuz. En son aşama olankoruma evresiyse, haftanın bir günü sadece protein tüketmek kaydıyla hiçbir kısıtlama getirmiyor.

2. Yumurta Diyeti:

İsminden sadece yumurta tüketiliyor gibi anlaşılsa da yumurtanın yanında greyfurt, ızgara tavuk, domates, günün bir öğününde bir dilim kepekli ekmek, elma ve bazı günlerde salatanın serbest olduğu düşük kalorili bir diyet. Yine günlük alınan enerjinin büyük bir kısmının proteinden alındığı, size üç günde üç veya yedi günde yedi kilo verme gibi garantiler veren yumurta diyeti metabolizmayı hızlandırıp yağ yakma temeline dayanıyor.

3. Karatay Diyeti:

Yine ismini kurucusundan; Prof. Dr. Canan Karatay’dan alan Karatay diyeti günümüzde ismini en fazla duyuran diyet listelerinden biri. Bununla birlikte beslenme uzmanları arasında büyük kalem kavgası yaratan bir diyet olmasıyla ön plana çıkıyor. 

Beslenme uzmanlarının önerdiği az az fakat sık sık beslenerek metabolizmayı canlı tutmak ve ortaya çıkabilecek hipoglisemileri önleme mantığını tamamen reddederek bunun insülin direncine sebep olabileceğini söylüyor.

Öğünlerin arasında en az 4 saat olan Karatay diyetinde, kuvvetli bir sabah kahvaltısının ardından tüketilecek iki öğünde büyük porsiyonlar içermeli.

Tüketilecek öğünlerde basit şekerlerin(meyve, şeker), ekmeğin, şekerli içeceklerin, gazlı içeceklerin, paket gıdaların bulunmaması gerekiyor. Üç öğün arasında acıkanlar içinse fındık, fıstık, ceviz, badem gibi kuruyemişler serbest. Hatta KARATAY’a göre bol bol tüketebilirler.

Öğünlerde tereyağı, zeytinyağı ve zeytin önemli. Hatta kahvaltıda tereyağıyla pişirilmiş omletler istenilen miktarda tüketilebilir.

Karatay diyeti size bir haftalık, bir aylık kilo kaybı vadetmekten ziyade ömür boyu uygulanması gereken bir beslenme planı sunuyor.

4. İsveç Diyeti:

Çok düşük kalorili diyetlerden olan İsveç diyeti, Karatay diyetinden farklı olarak en fazla 13 gün uygulanması gerektiğini öne sürüyor. Amerikan Kalp Vakfı tarafından acilen kilo vermesi gereken hastalarda uygulanan bu diyetin sağlıklı olmadığı büyük bir kesim tarafından kabul edilmekte.

Metabolizmaya şok etkisi yaratan bu diyet bu sayede kilo kaybı sağlıyor. Bunu çok düşük kalorili olmasının yanında diyet listesinde karbonhidrat oranının düşük olması ve sınırlı kapsamdaki besinlerin tüketilmesiyle sağlıyor. Her gün hangi besinlerin ve bu besinlerin hangi öğünde tüketileceğini detaylı bir şekilde veren İsveç diyeti; çay, meşrubat ve kahve tüketimini de sınırlandırmaktadır.

5. GAPS Diyeti:

GAPS Diyetinde amaç diğer diyetler gibi kilo verdirmekten farklı olarak psikolojik birçok hastalığın sebebinin bağırsaklar olduğunu öne sürerek tedaviyi bu şekilde sağlamaktır. Yani bozulan bakteri düzenini, hasarlı ve sızıntılı bağırsakları tedavi ederek; Otizm, depresyon, şizofreni gibi birçok psikolojik hastalığın tedavi edilebileceğini öne süren ve kapsamda kullanılan diyettir.

İlk aşamasında hasarlı bağırsak epitelinin tedavisi ikinci aşamada dost bakterilerin bu bağırsak duvarında üretilmesini amaçlar.

Fakat probiyotiklere önem vermesi, nişastalı gıdaları yasaklaması, kan toksitesini düşürmeyi amaçlaması gibi detoks etkisi uyandırıcı yönleriyle zayıflamak içinde kullanılmaya başlanılmıştır.

6. Yoğurt Diyeti:

Yoğurt; düşük kalorili, besleyici ve içinde bulundurduğu karbonhidrat, protein ve yağa ek olarak kalsiyum, riboflavinaçısından da zengin olması yönünden büyüme gelişme ve aynı zamanda günlük besin ögesi ihtiyacı yönünden önemi bir gıdadır. 

Vücut için toksin olan maddeleri atması ve Akdeniz’de kullanımının yaygın olması yoğurdun arındırıcı etkisi üzerinde durulmasına yol açmıştır.

Çorbalar, kuru meyveler, yulafla uygulanan diyet listesi size beş günde üç kilo vermeyi garanti olarak verebiliyor.

Fakat göz ardı edilen kısım ise yoğurdun kolesterol, fosfor değerinin yüksek olması nedeniyle fazla tüketiminin böbreklerde oluşturabileceği yük.

7.Patates Diyeti:

Haşlanmış patates ve yanında bir miktar yoğurt tüketimine dayanan patates diyeti de diğer şok diyetler gibi düşük kalorili olmasının yanı sıra besin ögesi ihtiyacının büyük kısmını karbonhidrattan alınmasına sebep oluyor. Sosyoekonomik düzeyi düşük kesim tarafından yaygın olarak kullanılıyor.

Vücutta fazla glikozun glikojene dönüştürülerek depo edileceği ise göz ardı ediliyor.

8. Lahana Diyeti:

Birçok diyetisyenin önerdiği beyaz lahana çorbasının gün içerisinde tüketilmesine dayanan diyet gün içerisinde 800-1000 kkal gibi enerji alınmasına dayanıyor. Diyetisyen Tuğçe SERT, diyette muz ve sebze tüketimini de bazı öğünlere ekliyor.  Bunun yanı sıra günlük 2.5 lt civarı su tüketimine dikkat çekiyor.

Çok düşük kalorili olması vücuttan büyük oranda su ve kas kaybına sebep olabiliyor. Haftada verebileceğiniz 5-6 kilogramın büyük oranının su olacağını unutmamalısınız.

Bunun yanı sıra çok fazla lahana tüketimi gaz ve şişkinliğe sebep olabiliyor.

9. Hurma Diyeti:

Beslenme uzmanı Ender SARAÇ’la birlikte adı duyulan hurma diyeti, günde toplam 21 adet hurma ve yağsız yoğurt tüketimine dayanmaktadır. Hurma meyveler içerisinde lif oranı yüksek, kalsiyumdan zengin ve glisemik indeksi düşük olması yönüyle dikkat çekmektedir. 

Fakat diyetin çok düşük kalorili olması ve hurmanın laksatifetki yaratması ile çok fazla su kaybı olacağı ve verilen kilogramlarının çoğunun su kaybı şeklinde olacağı unutulmamalıdır.

10. Protein Diyeti:

Protein diyeti; karbonhidrat ve şekerin yasaklandığı, et, tavuk yumurta, balık, süt, yoğurt gibi proteinden zengin besinlerin bolca yer aldığı, yağ açısından fakir bir diyettir. Dukan diyetine benzemesiyle birlikte daha çok proteine dayanması açısından farklılaşıyor.

Protein tüketimi metabolizmayı hızlandırır ve sindirim için harcanan enerji artacağından yağ yakımı da artabilir. Bununla birlikte fazla protein tüketimiyle biriken ürik asitin atılması için daha fazla suya ihtiyaç duyulur. Bu başlarda ödem atılmasına yarar sağlasa da diyetin fazla uygulanması su kaybına sebep olup böbrek yükünü artırır. Böbrek taşlarına sebep olabilir. Aynı zamanda hayvansal gıdalardan fazla miktarda protein alınırken bunun beraberinde kolesterolde getireceği unutulmamalıdır.

Kalın sağlıcakla...

Son Yazıları Tüm Yazıları

EDİTÖR SEÇİMİ

SON DAKİKA

Haber Scripti: Medya İnternet | Hosting Yer Sağlayıcı: MiTelekom