Herkese Merhabalar,
Malumunuz üzere Milli Eğitim Bakanlığı, 2024-2025 eğitim öğretim yılı itibariyle okul öncesi, 1, 5. ve 9.sınıflarda yeni eğitim müfredatı olan “Maarif Modeli” ni uygulamaya koydu. Resmi adıyla Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli olan bu yeni müfredat ile ezberden uzak, beceri ve değer temelli bir eğitim sistemini hedeflenmektedir. Bakanlık bu yaklaşım ile aynı zamanda okullarda bütüncül eğitimi, değer temelli yaklaşımı, beceri odaklı öğrenmeyi, ezber yerine anlamlı öğrenmeyi, disiplinler arası yapıyı güçlendirerek öğrenmeyi yönlendiren rehber öğretmenler oluşturmayı da hedeflemektedir. Bu sistemi sonraki yıllarda tüm okul kademelerine yaygınlaştırarak her yaş grubundaki öğrencilere uygulatacak olan bakanlık, eğitim siteminde köklü değişimler ile en iyi eğitim modelini yakalamaya çalışmaktadır.
Maarif Modeli ile eğitim görecek olan öğrenciler,gördükleri eğitim modeline uygun olarak hazırlanacak olan yeni müfredat ile lise ve üniversite hazırlık sınavlarına gireceklerdir. İşte bu noktada akıllara bazı sorular takılabilmektedir: Yeni sınav sisteminin içeriği nasıl olacak? Ne Zaman uygulanmaya başlanacak? ve Maarif Modelinedahil olan öğrenciler, LGS ve YKS’ye nasıl hazırlanmaya başlamalı, nelere dikkat etmeli? gibi soruların cevapları merak edilmektedir. Buna göre sizler için derlediğim ve bu sorulara cevap niteliği taşıyan yazımın detayları şöyledir:
Yeni Sınav Siteminin İçeriği :
LGS ve YKS’de sorulacak sorular, sadece bilgi hatırlamaya dayalı değil, aynı zamanda beceri odaklı, bağlam içinde problem çözmeyi ölçen sorular olacaktır. Bu yeni format, öğrencilerin sadece ezberledikleri bilgiyi değil: Bilgiyi kullanma yeteneği, Analiz etme yeteneği, Problem çözme yeteneği ve Yorum yapma yeteneği gibi becerilerini ölçmeye yönelik bir sınav formatı olacaktır. Zira, okullarda 5. ve 9. sınıftan itibaren yeni maarif müfredatı uygulanmakta ve bu müfredatın ölçme-değerlendirmesi LGS ve YKS’de bu beceri temelli yaklaşımlara göre planlanmaktadır.
LGS’de olduğu gibi YKS’de de TYT ve AYT gibi oturumlar ve sınavın temel yapısı (çoktan seçmeli sorular vb.) korunacak olup, sınav tamamen kaldırılmayacak veya formatında ciddi bir değişliğe gidilmeyecektir. Ancak sorular artık “sadece bilgiyi ölçme” değil, “bilgiyi kullanabilme ve beceriyi ölçme” odaklı hazırlanacaktır.
Ne Zaman Uygulanmaya Başlanacak? :
Maarif Modeli ile hazırlanacak olan ilk LGS ve YKS,Haziran 2028’de yapılacaktır. Yani 2026 ve 2027 yıllarında yapılacak olan LGS ve YKS’ler mevcut sınav müfredatınagöre hazırlanacaktır. Bu nedenle 2027 yılında YKS’ye girip herhangi bir üniversite tercihi yapmadan tekrar sınava girmek isteyen mezun öğrencilerin bu kararlarını tekrar gözden geçirmeleri gerekecektir.
Maarif Modeline Dahil Olan Öğrenciler, LGS ve YKS’ye Nasıl Hazırlanmaya Başlamalı ve Nelere Dikkat Etmelidir?
Bu modele dahil olan öğrenciler zaten halihazırda yeni müfredata göre eğitim aldıkları için ciddi bir adaptasyon sorunu yaşamayacaklardır. Ancak 2027 yılında 12.sınıftan mezun olup üniversite tercihi yapmadan bir yıl daha hazırlanmak isteyen öğrencilerin birtakım sorunlar yaşayacak olması muhtemeldir. Zira lisede dört yıl boyunca gördükleri eğitim müfredatı ve soru tiplerinde büyük değişimler olacağı için bu öğrenciler, yeni nesil beceri temelli soruları çözmekte çeşitli zorluklarla karşılaşacaklardır. Bu nedenle 2027 lise mezunlarının akıbetinin ne olacağını, herhangi bir destek görüp görmeyeceklerini şimdiden kestirmek biraz zor görünmektedir.
Gerek maarif modeline dahil olan öğrencilerin ve gerekse ileride dahil olması muhtemel olan öğrencilerin şimdiden yeni müfredat ile hazırlanacak olan yeni nesil beceri temelli sorulara adapte olmaya çalışması gerekmektedir. Aksi taktirde 2028 LGS ve YKS’ye ramak kala beceri temelli sorulara hazırlanmaya çalışmak öğrenciler için dönüşü olmayan yollara girmek demek olacaktır.
Maarif modelinde LGS ve YKS’ye hazırlan öğrenciler,işe daha önce uyguladıkları çalışma tarzlarını değiştirmekle başlamalıdırlar. Yani öğrenciler, “bilgiyi hatırlama” yerine “bilgiyi uygulama ve analiz etme” gerektiren sorular artacağından buna uygun, pratik beceri geliştiren bir çalışma tarzı geliştirilmelilerdir. Çünkü maarif modeli sınavlarında,özellikle okuduğunu anlama ve okunarak anlaşılan bu detay ile problemleri çözme yeteneği ön plana çıkmaktadır. Böylece ezber yapılacak tarzda değil, düşünülebilecek, fikir yürütüp yorum yapılabilecek bir tarzda ders çalışılması gerekmektedir.Tabi bu durumda sınav hazırlık kitaplarının da yeni çalışma tarzına uygun olanlarından tercih edilmesi muhakkaktır.
Yeni LGS ve YKS’de uzun paragraflar ve soru metinleriyle daha fazla karşılaşılacaktır. Sorular, günlük hayata daha adapte olmuş bir şekilde günlük hayattan örnekler içerecektir. Yukarıda da belirtildiği gibi bu tür sorular ezberci mantığa son vermek ve öğrencilerde analiz yapma yeteneğini ölçmek için hazırlanacaktır. Bu konuyu biraz daha derinleştirecek olursak; Türkçe soruları anlama ve yorumlama; matematik soruları işlemden çok problem kurma ve akıl yürütme; fen soruları kavramları günlük yaşam ile ilişkilendirme ve sosyal soruları ise sebep-sonuç ilişkisi kurarak grafik metin okuma üzerinde yoğunlaşacağı beklenmektedir.
Bu sistemde öğrencilerden beklenen sadece test çözmek olmayacaktır. Asıl beklenen, öğrencilerin okuldaki ders içi etkinliklere katılması ve çeşitli projeler geliştirerek teorikten çok pratiğe yönelmesidir. Böylece mevcut sistemde birbirine uzak olan okul başarısı ile YKS başarısının birbirine daha yakın hale getirilmesi sağlanmaya çalışılmaktadır.
Bilindiği gibi yıllardır her ne kadar kabullenilmese de test mantığı ile yetişen bir nesil büyüdü. MEB kitaplarında yer alan ve bakanlığın test ile tost arasına sıkışmış öğrencilere alıştırmaya çalışıp bir türlü başarılı olamadığı yazılı ve uygulamalı etkinlikler hep es geçildi. Yani öğrencilerin “Zaten LGS ve YKS’de benim hiçbir işime yaramaz” dediği ünite sonlarındaki etkinlikler, öğrencilerin tembelliğine yenik düşüp hep boş bıraktığı yerler oldu. Kanaatimce bu duruma bir son vermek istediği anlaşılan Bakanlığın bu durumu değiştirmek için Maarif modeli ile MEB kitaplarında yer alan ünite sonu etkinliklere ciddi ağırlık verdiğini görüyoruz. Zira bu durum, yaklaşık iki yıldır uygulamaya konulan Maarif Modeli ders kitaplarından daha iyi anlaşılmaktadır. Öğrenciler bu kitaplarda yer alan etkinlikler ile sürekli düşünüp yorum yapmaya, mukayeseye etmeye ve analitik düşünmeye yönlendirilmektedir. Bu nedenle maarif modeline dahil olan öğrencilerin bu durumu daha ciddiye alıp tembellik etmeden okul kitaplarındaki etkinlikleri yapmaya özen göstermesigerekmektedir.
Maarif modelinin öğrencilerde alışkanlık yaptırmak istediği birtakım kazanımlar olduğu yadsınamaz bir gerçek olmasının yanında eksiklikleri de yok değildir. Örneğin,müfredatlar güncellense de konu başlıkları daha anlaşılır seçilebilirdi. Oldukça kafa karıştırıcı ve var olan konuları karmaşık bir hale getiren ünite başlığı ve alt başlıklar yerine alışılagelen daha sade içerikler hazırlanabilirdi. Öğrencileri ezberden ve test mantığından kurtarmak adına konular bu kadar karmaşık olmayabilirdi. Konuların sadeleştirilmesi adına konuların içeriği bu kadar boşaltılmamalıydı. Umarım Talim ve Terbiye Kurulu bu durumu dikkate alarak gerekli düzenlemeleri yapar diye umuyorum.
Kısacası Maarif Modeli ile LGS ve YKS teknik olarak tümüyle değişmeyecek olup, sadece soru tiplerinde değişiklikler yapılacaktır. Bu modele dahil olan mevcut öğrencilerimiz başta olmak üzere 2027’de 12.Sınıftan mezun olup bir ihtimal de olsa mezuna kalarak 2028 YKS’ye girecek olan öğrencilerimizin yeni nesil soru tiplerine gerekli hazırlıklar yapmaya başlamaları gerekmektedir.
